İcra takibinde borçlu açısından en kritik aşama, ödeme emrinin tebliğinden sonraki ilk haftadır. İİK, ödeme emrine itiraz için yedi günlük bir süre öngörür ve mal beyanı yükümlülüğü de aynı dar zaman diliminde gündeme gelir. Bu rehber, itiraz ve mal beyanı adımlarının birlikte planlanmasını konu alır.
Tebligat Tarihi Her Şeyin Başlangıcıdır
Sürenin başlangıcı, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği gündür. Tebligatın kime, hangi adreste ve hangi şerhle yapıldığı çoğu zaman itirazın kaderini belirler. Tebliğ mazbatasının bir örneği dosyanın en üstünde tutulmalı, tarih hem takvime hem dilekçe taslağına yazılmalıdır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
Borca itiraz ile imzaya itiraz aynı sonucu doğurmaz. İmza inkârının açıkça ve ayrıca belirtilmesi gerekir; genel bir itirazla yetinildiğinde imza, ikrar edilmiş sayılabilir. Aynı şekilde yetkiye itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve süresinde ileri sürülmelidir.
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.
- Kısmi itirazda kabul edilen tutar rakamla gösterilmelidir.
- İmzaya itiraz ediliyorsa bu husus ayrı bir cümleyle vurgulanmalıdır.
- Faiz oranına ve işlemiş faize itiraz ayrıca belirtilmelidir.
- Yetki itirazı, yetkili icra dairesi gösterilerek yapılmalıdır.
Mal Beyanı Yükümlülüğünün Gözden Kaçan Yüzü
İtiraz edilmiş olması, her durumda mal beyanı yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Takibin kesinleştiği hâllerde süresinde mal beyanında bulunmamak, İİK kapsamında ayrı bir yaptırım riski doğurur. Bu nedenle itiraz dilekçesi hazırlanırken mal beyanı takvimi de aynı sayfaya not edilmeli, borçlunun malvarlığı bilgileri önceden derlenmelidir.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
Yedi günlük süre geçtiğinde takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Bu noktadan sonra borçlunun elinde kalan yollar sınırlıdır: borcun bulunmadığına ilişkin dava yolu, itfa veya imhal gibi sonradan doğan sebeplere dayanan başvurular ve icra memur işlemlerine yönelik şikâyet. Her biri kendi şartlarına ve kendi süresine tabidir; bu nedenle kaçırılan süre, çoğu zaman daha uzun ve daha masraflı bir sürece dönüşür.
Kısa Bir Uyarı
İcra dosyalarında hız, hukuki argümanın kendisinden önce gelir. Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü, dayanağı ve tebligatın niteliği yapılacak işlemi değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışılması yerinde olur.