İcra dosyasında satış aşaması, sürelerin en kısa ve en affetmez olduğu bölümdür. Bu rehber İİK ve HMK çerçevesinde satış sürecini ve mal beyanı yükümlülüğünü, borçlu ve alacaklı açısından takvim kurma mantığıyla ele alır.
Takvimi Başlatan Tarih Hangisi
Satışa giden yolda birden fazla tarih vardır ve hataların çoğu bunların karıştırılmasından doğar: ödeme emrinin tebliğ tarihi, haczin uygulandığı tarih, kıymet takdirinin tebliğ edildiği tarih ve satış ilanının tebliğ tarihi. Her biri farklı bir itiraz ya da şikâyet penceresi açar. Dosya kapağına bu dört tarih yazılmadan hiçbir strateji kurulmamalıdır.
Mal Beyanı: Yükümlülüğü Süreye Bağlı Okumak
Borçlu için mal beyanı yalnızca bir bilgi verme işlemi değil, süreye bağlı bir yükümlülüktür; süresinde ve gerçeğe uygun verilmemesi ayrı hukuki sonuçlar doğurur. Beyanın kapsamı, borçlunun adına kayıtlı taşınır ve taşınmazları, üçüncü kişilerdeki alacaklarını ve gelir kaynaklarını içerir. Alacaklı tarafında ise mal beyanının içeriği, haciz yolunun hangi kalem üzerinden yürütüleceğini belirleyen ilk haritadır.
Kıymet Takdiri ve İhalenin Feshinde Dar Pencere
Satış aşamasının iki kritik denetim noktası kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshidir. İkisi de kanunda kısa süreye bağlanmıştır; süresi geçtikten sonra ileri sürülen en güçlü itiraz bile esasa girilmeden reddedilebilir. Kıymet takdiri raporunu geç öğrendiğini düşünen taraf, tebligat parçasını ve dosyanın elektronik kayıtlarını birlikte inceleyerek öğrenme tarihini belgelemelidir.
- Tebliğ zarfındaki tarih ile dosyaya işleniş tarihini karşılaştırın
- Usulsüz tebligat iddiasını öğrenme tarihiyle birlikte kayda geçirin
- Şikâyet yolu ile itiraz yolunu karıştırmayın; mercileri ve süreleri farklıdır
- Satış ilanının içeriğindeki eksiklikleri ilan tarihinde not edin
Haftalık Dosya Kontrol Sırası
- Dosyanın son işlem tarihini ve bekleyen sürelerini listeleyin.
- Tebliğ edilmiş her evrak için son günü takvime tek tek işleyin.
- Satış talebi ve avans süreçlerini, alacaklı tarafta haczin düşmesi riskine karşı izleyin.
- Borçlu tarafta taksitlendirme, borca itiraz ve icra hukuk mahkemesi yolu arasındaki seçimi yazılı olarak gerekçelendirin.
- İhale sonrası adımlar için önceden plan hazırlayın; ihale günü karar vermek geç kalmaktır.
Satış süreci dosyadan dosyaya değişen ayrıntılar barındırır; taşınır ile taşınmaz satışının usulü, elektronik satış uygulaması ve tarafların sıfatı sonucu doğrudan etkiler. Kritik bir tarih yaklaşıyorsa dosyanın tümünü görebilen bir hukukçudan değerlendirme almak yerinde olur.