İcra takibinde borçlunun elindeki en etkili araç, çoğu zaman ilk günlerde kullanılması gereken itiraz hakkıdır. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu süreçte itirazın gecikmesi, esasa ilişkin haklı savunmaları dahi işlevsiz bırakabilir. Aşağıdaki plan, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kurulması gereken takvimi ve itirazın içeriğini borçlu penceresinden ele alır.
Takvimi Başlatan An: Tebliğ Tarihi
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihte işlemeye başlar. Bu nedenle ilk iş, tebligat parçasındaki tarihi, tebliğin kime yapıldığını ve hangi usulle yapıldığını kontrol etmektir. Adres kayıt sistemi üzerinden yapılan tebligatlarda kapıya yapıştırma ve haber verme aşamalarının tutanakta görünmesi beklenir. Tebligatta usulsüzlük varsa, öğrenme tarihi ayrıca ileri sürülür; bu, süreyi baştan tartışmaya açan sınırlı imkânlardan biridir.
İtirazın Üç Ayrı Yüzü
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği, takas edildiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığı ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; genel bir itiraz cümlesi bu sonucu doğurmaz.
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası, yetkili dairenin gösterilmesiyle birlikte yapılır.
İtiraz kısmi ise kabul edilen tutar rakamla yazılmalıdır; aksi hâlde itiraz belirsiz kalır ve takip kısmen kesinleşebilir.
İtirazdan Sonra Top Alacaklıdadır
Süresinde yapılan itirazla takip durur. Bundan sonra alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna ya da genel mahkemede itirazın iptali davasına başvurur. Borçlu için bu aşama kritiktir: itiraz dilekçesine yazılan sebepler dosya boyunca bağlayıcıdır ve sonradan serbestçe genişletilemez. Bu yüzden aceleyle yazılmış tek satırlık itirazlar, kazanılabilecek dosyaları daraltır.
Süre Kaçtıysa Geriye Kalanlar
- Kusuru olmaksızın süreyi kaçıran borçlu bakımından, engelin ortadan kalkmasından sonra gecikmiş itiraz yolu değerlendirilir.
- Borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir; takip ilerlemişse tedbir talebi ayrıca gerekçelendirilmelidir.
- Ödeme yapıldıktan sonra haksız tahsil edilen tutar için istirdat davası gündeme gelir.
- Tebligatın usulsüzlüğü kabul edilirse süre yeniden hesaplanır.
Tek Sayfalık Dosya Takvimi
Tebliğ tarihi, itiraz son günü, itirazın alacaklıya bildirimi, olası dava açma süreleri ve haciz talebi ihtimali aynı sayfada yan yana tutulmalıdır. Sürenin son gününün resmî tatile veya adli tatile denk gelmesi hesabı değiştirebileceğinden ayrıca not düşülür. Ödeme emri, tebligat parçası, dekontlar ve yazışmalar tarih sırasıyla tek klasörde toplandığında itiraz dilekçesi saatler içinde hazırlanabilir hâle gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; her takip dosyasının belgeleri ve tarihleri farklı sonuç doğurabilir. Süre hesabını kendi tebligatınız üzerinden bir hukukçuyla birlikte teyit etmeniz yerinde olur.