Maaşına kesinti geldiğini bordroyu görünce öğrenen borçlu sayısı hiç de az değildir. Haciz uygulamasında İİK ve HMK hükümleri, ücretin tamamının değil belirli bir bölümünün haczedilmesine izin verir; sorun genellikle bu sınırın aşılmasından ya da sürecin hiç fark edilmemesinden doğar.
Kesintinin Yasal Sınırı
Ücret ve emeklilikle ilişkilendirilen düzenli gelirlerin bir bölümü haczedilemez. Kural, borçlunun ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimi için gerekli kısmın ayrılması, kalan bölüm üzerinden ise ücretin dörtte birinden az olmamak üzere kesinti yapılmasıdır. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında değerlendirilir. Birden fazla haciz varsa sıra kuralı işler; sonraki dosya için kesinti, önceki dosya kapanmadan başlamaz.
Hangi Yol Şikayet, Hangi Yol İtiraz
- Kesinti oranı yanlış hesaplanmışsa veya haczedilemeyecek gelir haczedilmişse icra mahkemesine şikayet yolu işletilir.
- Borcun kendisine ya da miktarına karşı çıkılıyorsa, ödeme emrine itiraz süresi içinde hareket edilmesi gerekir.
- Takibin dayanağı ilamsızsa itiraz takibi durdurur; kambiyo senedine dayalı takipte usul farklıdır.
- İşveren kesintiyi hiç yapmıyor ya da eksik yatırıyorsa, alacaklı bakımından ayrı bir sorumluluk gündeme gelir.
Tebligat Gecikmesi ve Kaçırılan Süre
Ödeme emri eski adrese gönderildiğinde borçlu takipten ancak maaşına gelen kesintiyle haberdar olur. Bu noktada yapılması gereken, tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürerek öğrenme tarihinin esas alınmasını istemektir. Talebi güçlendirecek belgeler şunlardır: adres kayıt sistemi geçmişi, kira sözleşmesi veya tapu, mazbatadaki şerhin içeriği ve komşu beyanının usule uygun alınıp alınmadığı.
Adım Adım Yapılacaklar
- İcra dosyası incelenir; takip türü, tebligat tarihi ve haciz müzekkeresi tarihi not edilir.
- Bordro üzerinden kesinti oranı hesaplanır ve yasal sınırla karşılaştırılır.
- Aşım varsa icra müdürlüğünden düzeltme talep edilir, reddi halinde şikayet yoluna gidilir.
- Gelirin niteliği tartışmalıysa, ödemenin kaynağını gösteren kurum yazısı temin edilir.
- Ödeme gücüne göre taksitlendirme veya haczin kaldırılmasına yönelik görüşme seçeneği değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Takip türü, gelir kalemi ve tebligat tarihleri sonucu belirlediğinden, kesintiyi fark ettiğiniz gün dosyanın incelenmesini sağlamanız önemlidir.