İcra dosyasında asıl gerilim, takibin başlangıcında değil paraya çevirme aşamasında yaşanır. E-haciz ile bloke edilen hesaplar, kıymet takdiri ve satış ilanı birbirini izlerken yapılan tek bir usul hatası, alacaklı için tahsilatı geciktirir, borçlu için malın gerçek değerinin çok altında elden çıkmasına yol açar.
Paraya Çevirme Aşamasında Elde Kalan Yollar
İİK'nın satış düzeninde borçlunun ve üçüncü kişilerin başvurabileceği yollar birbirinden farklıdır. Kıymet takdirine karşı başvuru, taşınmazın değerinin düşük ya da yüksek belirlendiği iddiasına dayanır ve raporun tebliğine bağlı kısa süre içinde icra mahkemesine yapılır. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi, ihale bedelinin oluşumunu etkileyen bir eksiklik olarak ileri sürülebilir. İhale gerçekleştikten sonra ise tartışma ihalenin feshi başlığına taşınır ve burada artık ihalenin sonucuna etki eden somut bir sakatlık gösterilmesi beklenir.
E-Haczin Yarattığı Kendine Özgü Sorunlar
- Maaş hesabına konulan blokede, kanunen haczedilemeyen kısmın aşılması
- Aynı borç için birden çok bankada eşzamanlı ve toplamda alacağı aşan bloke
- Üçüncü kişiye ait ortak hesabın tamamının bloke edilmesi
- Nafaka veya sosyal yardım niteliğindeki ödemelerin hesapta bloke edilmesi
- Haczin kaldırılmasına rağmen bankada blokenin sistemsel olarak devam etmesi
Bu başlıkların çoğu, hakkın esasına değil işlemin usulüne ilişkindir; bu nedenle icra müdürlüğü işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelir. Talep dilekçesinde hangi hesabın, hangi tarihli işlemle ve hangi tutarda etkilendiği tek tek gösterilmelidir.
Tebligat Gecikmesi Satışı Nasıl Sakatlar
Satış sürecindeki neredeyse tüm süreler tebliğ tarihine bağlıdır. Borçluya ulaşmayan kıymet takdiri raporu ya da ilgililere gönderilmeyen satış ilanı, ihaleden sonra fesih tartışmasının merkezine yerleşir. Adres kaydı ile mazbatadaki adresin karşılaştırılması, tebliğ şerhinde imzayı atan kişinin sıfatının okunması ve gecikme hâlinde gerçek öğrenme tarihinin dosyaya işlenmesi bu nedenle rutin bir kontrol olmalıdır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- Dosyadaki tüm tebliğ mazbataları tarih sırasıyla dizilir.
- Şikâyet mi, itiraz mı, fesih mi istendiği tek bir başlıkta netleştirilir.
- Talep edilen sonuç ölçülebilir yazılır: blokenin kaldırılması, satışın durdurulması veya ihalenin feshi.
- Satışın durdurulmasına ilişkin ara talebin ayrıca ve gerekçeli olarak ileri sürülmesi sağlanır.
- HMK'nın genel usul kuralları ile İİK'nın özel düzeni arasındaki ilişki dilekçede açıklanır.
Her icra dosyasının malvarlığı yapısı ve aşaması farklıdır; buradaki genel çerçeve somut dosyadaki süre hesabının yerini tutmaz. Satış aşamasına gelmiş bir dosyada adım atmadan önce dosya örneğiyle birlikte hukuki destek alınması gerekir.