Kripto varlık vaadiyle gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda paranın izi, çoğu zaman zincire çıkmadan önce klasik banka ve ödeme sistemi içinde bırakılır. Bu nedenle 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ve TCK'nın 282. maddesindeki aklama suçu birlikte devreye girer. Bu rehber, banka nezdindeki itiraz hattını merkeze alır.
Paranın Çıkış Noktasını Haritalamak
İlk yapılması gereken, gönderim zincirinin baştan sona çıkarılmasıdır. Her transfer için tarih, saat, tutar, alıcı hesap ya da cüzdan bilgisi, işlem açıklaması ve kullanılan kanal ayrı satırda gösterilmelidir. Kart ile yapılan ödemeler, havale ve EFT'ler ile ödeme kuruluşu üzerinden yapılan transferler farklı itiraz yollarına tabi olduğundan bu ayrım baştan yapılmalıdır. Zincir üzerine çıkmış transferlerde işlem karması ve cüzdan adresleri de aynı tabloya eklenmelidir.
Bankaya İtirazda Hangi Noktalar Öne Çıkar
Kuruluşa yapılacak itirazda, işlemin olağan müşteri davranışından sapıp sapmadığı tartışılır. İtiraz dilekçesinde şu hususlar somutlaştırılmalıdır:
- Hesabın önceki hareketleriyle karşılaştırıldığında işlemin tutar ve sıklık bakımından anormalliği.
- Kısa aralıkla yapılan ardışık transferlerin şüpheli işlem niteliği.
- Alıcı hesabın niteliği ve daha önce şikâyete konu olup olmadığı.
- Ek doğrulama, arama veya uyarı mekanizmasının işletilip işletilmediği.
İtiraz sonucunun yazılı olarak istenmesi önemlidir; sonraki aşamalarda bu yazışma, kuruluşun bilgi düzeyini gösteren dayanak olur.
Savcılığa Şikâyet ve Blokaj Talebi
Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikâyette yalnızca fiilin anlatılması yeterli değildir; paranın izlenmesine yönelik somut talepler de yazılmalıdır. Alıcı hesaplar üzerinde tedbir uygulanması, hesap açılış ve hareket kayıtlarının celbi, ödeme kuruluşu kayıtlarının istenmesi ve zincir üzerindeki transferlerin izlenmesi bu taleplerin başında gelir. Talep ne kadar erken iletilirse, varlıkların dağıtılmadan tespit edilme ihtimali o kadar artar.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Bu dosyalarda mağdurun en sık yaşadığı kayıp, verilen kararların geç öğrenilmesinden doğar. Şikâyet dilekçesinde güncel adres ve elektronik tebligat bilgisi verilmeli, mağdur sıfatının dosyada tanınması sağlanmalıdır. Kararlara karşı itiraz süresi tebliğle işlemeye başladığından, adres değişikliğinin bildirilmemesi doğrudan hak kaybına dönüşür. Aynı hassasiyet, bankaya yapılan itirazın cevabının tebliği bakımından da geçerlidir.
Tazminat Ayağını Ayrı Kurgulamak
- Zarar tutarı, transfer tablosuyla birebir eşleştirilerek belirlenmelidir.
- Kuruluşun yükümlülük ihlaline dayanan talep, faile yöneltilen talepten ayrı temellendirilmelidir.
- Ceza dosyasındaki inceleme sonuçları, hukuk davasında delil olarak istenmelidir.
- Faiz başlangıcı, her transfer tarihi esas alınarak gösterilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım ya da teknik danışmanlık niteliği taşımaz. Varlıkların izlenebilirliği zamanla hızla azaldığından, olayın ardından gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.