Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk yaptığı şey bankayı aramak olur; oysa blokenin kaynağı bankanın kendi kararı olmayabilir. 5549 kapsamındaki tedbirler, adli mercilerin el koyma ve tedbir kararları ile bankanın kendi risk politikasından doğan kısıtlamalar birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Doğru mercie başvurmak, bu ayrımı yapmakla başlar.
Önce Kaynağı Tespit Edin
- Bankadan, kısıtlamanın hangi karara veya hangi bildirime dayandığını gösteren yazılı bilgi talep edin; şubede sözlü verilen açıklamalar dosyaya girmez.
- Ekstre ve işlem geçmişinde kısıtlamanın başladığı tarihi tespit edin.
- Kısıtlama bir icra dosyasından kaynaklanıyorsa dosya numarası, adli bir karardan kaynaklanıyorsa soruşturma numarası öğrenilmelidir.
- 5411 kapsamındaki bankacılık ilişkisinden doğan sözleşmesel yükümlülükler ayrıca değerlendirilir.
Bankaya Yazılı Başvuru
Yazılı başvuru, hem bilgi edinme hem de sonraki aşamalar için tarih oluşturma işlevi görür. Başvuruda hesap sahibi bilgileri, kısıtlanan hesaplar, talep (kısıtlamanın kaldırılması veya dayanağının bildirilmesi) ve iletişim kanalı açıkça yazılmalıdır. Cevap süresinin dolması, sonraki adımların gerekçesini güçlendirir.
Adli Merci Aşaması
- Kısıtlama bir soruşturma kapsamındaki tedbire dayanıyorsa, itirazın muhatabı bankaya değil, kararı veren merciye bağlı olarak belirlenir.
- İtiraz dilekçesinde paranın kaynağının hukuka uygunluğu somut belgeyle anlatılmalıdır: maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve noter belgeleri, vergi beyanları.
- Kripto varlık alım-satımından doğan hareketlerde platform işlem dökümleri ve cüzdan geçmişi, tarih sırasıyla sunulmalıdır.
- Hesabın üçüncü kişilerin dolandırıcılık eyleminde aracı olarak kullanıldığı iddiası varsa, mağdur beyanları ile kendi işlem geçmişiniz karşılaştırmalı olarak sunulmalıdır.
- Suçtan kaynaklanan malvarlığı iddiasında TCK'nın ilgili hükümleri gündeme geldiğinden savunma yalnızca hesap boyutuyla sınırlı kurulmamalıdır.
Tebligat Gecikmesi ve Öğrenme Tarihi
Bu dosyalarda hesap sahibi çoğu zaman kararı tebliğ yoluyla değil, hesabına erişemediği anda öğrenir. Bu nedenle "ne zaman öğrendiğinizi" gösteren delil kritiktir: banka bildirimi, mobil uygulama ekran görüntüsü, şube görüşme kaydı veya reddedilen işlem dekontu. Tebligatın adrese geç ulaşması hâlinde ise itiraz süresi fiilen kısalır; bu yüzden adres kaydının güncel tutulması ve e-tebligat kutusunun izlenmesi ihmal edilmemelidir.
Para Akışını Anlatan Bir Dosya Kurun
İtirazın gücü, anlatının belgelerle örtüşmesinden gelir. Gelen ve giden her önemli transfer için tarih, tutar, karşı taraf ve dayanak belge içeren bir tablo hazırlanmalı; açıklaması olmayan hareketler baştan tespit edilip izah edilmelidir. SPK'nın kripto hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri kapsamındaki platformlardan alınan resmî dökümler, ekran görüntülerinden daha güçlü bir dayanaktır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kısıtlamanın kaynağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirir. Hesap hareketleriniz ceza soruşturmasıyla ilişkilendirilmişse, beyan vermeden önce hukuki destek almanız önemlidir.