İcra takibinde borçlu tarafın en kritik anı, ödeme emrinin eline ulaştığı gündür. İİK ve HMK çerçevesinde itiraz hakkı güçlü bir savunma aracıdır; ancak süresinde ve doğru biçimde kullanılmadığında takip kesinleşir ve tartışma zemini büyük ölçüde daralır. Bu rehber, borçlu haklarını usule aykırı işlem riskine karşı korumak için gereken zaman çizelgesini ele alır.
İlk Kontrol: Tebliğ Tarihi ve Takibin Türü
Her şeyden önce tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı incelenmelidir. Yanlış adrese, muhatabın yokluğunda uygun olmayan biçimde yapılan tebligat, sürenin işlememesi sonucunu doğurabilir. İkinci kontrol takibin türüdür: ilamsız takip, kambiyo senetlerine özgü takip, ilamlı takip ve kiralanan taşınmazın tahliyesine ilişkin takip birbirinden farklı itiraz mekanizmalarına tabidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır
- İmzaya itiraz ediliyorsa bu husus ayrıca ve açıkça belirtilmelidir
- Yetkiye itiraz varsa, esasa ilişkin itirazla birlikte ve doğru sırayla ileri sürülmelidir
- Faiz, işlemiş faiz oranı veya ferilere yönelik itiraz kalemleri tek tek gösterilmelidir
Usule Aykırı İşlemin Sonuçları
Kısmi itirazda tutar belirtmemek
Borcun bir bölümüne itiraz edildiği hâlde kabul edilen miktarın açıkça yazılmaması, itirazın geçersiz sayılması riskini doğurur. Kabul edilen ve reddedilen tutar tabloda ayrıştırılmalıdır.
Yanlış mercie başvuru
İtirazın icra dairesine mi yoksa icra mahkemesine mi yöneltileceği takibin türüne göre değişir. Yanlış birime yapılan başvuruda geçen zaman, çoğu kez telafi edilemez.
İtirazdan Sonraki Aşamayı Baştan Planlamak
- İtiraz sonrası alacaklının başlatabileceği iptal veya kaldırma davası ihtimaline göre belge dosyası hazırlanır.
- Ödeme yapıldıysa dekont, makbuz ve banka kaydı tarih sırasına dizilir.
- Borcun kaynağı sözleşmeye dayanıyorsa sözleşme ve yazışmalar tek klasörde toplanır.
- Haciz ihtimaline karşı, haczedilemeyecek mal ve gelir kalemleri önceden not edilir.
Kayıt Disiplini
Takip dosyasının numarası, tebliğ tarihi, yapılan her başvurunun tarihi ve dayanağı tek bir çizelgede tutulduğunda, hem süre takibi kolaylaşır hem de itiraz gerekçesi tutarlı biçimde savunulur.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Takibin türü ve dosyanın içeriği sonucu belirlediğinden, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir avukata danışmanız uygun olur.