Hesabına bloke konulduğunu öğrenen kişinin ilk tepkisi bankaya itiraz etmek olur. Oysa bloke kararının kaynağı belirlenmeden yapılan itiraz çoğu zaman sonuçsuz kalır; çünkü bankanın uyguladığı tedbirin dayanağı farklı makamlar olabilir ve her birinin itiraz yolu ayrıdır. Dosyanın ilk sorusu şudur: bu bloke kimin kararıyla kondu?
Blokenin Üç Farklı Kaynağı
- Adli tedbir: soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararına dayanır. İtiraz, ceza muhakemesi usulüne göre ilgili hâkimliğe yapılır ve süre karara ya da öğrenmeye bağlıdır.
- İdari tedbir: 5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimleri sonrasında gündeme gelen askıya alma kararlarıdır; burada muhatap idari makamdır ve idari yargı yolu gündeme gelebilir.
- Bankanın kendi uygulaması: 5411 sayılı Kanun ve iç mevzuatı kapsamında hesap üzerinde kısıtlama uygulanmasıdır. Bu halde önce bankaya yazılı başvuru, ardından ilgili kuruma şikâyet ve genel hükümlere göre dava yolu izlenir.
Doğru kaynak belirlenmeden yapılan başvuru, süre kaybettirir; üstelik yanlış mercie yapılan başvurunun süreyi durdurmayacağı da unutulmamalıdır.
Öğrenme Tarihini Belgelemek
Blokelerde en sık yaşanan usul sorunu, kişinin karardan tebligatla değil hesabı kullanamayarak haberdar olmasıdır. Bu durumda öğrenme tarihinin ispatı önem kazanır: bankadan alınan yazılı bilgi, işlem reddine ilişkin ekran kaydı, şube yazışması. Bu belgeler, itiraz süresinin ne zaman başladığı tartışmasında dosyanın dayanağıdır.
İtirazın Omurgası: Kaynak Belgelemesi
Bloke dosyalarında savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: hesaba giren paranın kaynağı nedir? TCK'nın aklama suçuna ilişkin düzenlemesi kapsamında yürüyen soruşturmalarda, hesap sahibinin kendi ticari veya kişisel faaliyetinden doğan meşru bir akışı belgelerle göstermesi belirleyici olur. Bu nedenle itiraz dilekçesine şunlar eklenmelidir:
- Para girişinin dayandığı sözleşme, fatura veya satış kaydı.
- Gönderen taraf ile aradaki ticari ilişkinin yazışma geçmişi.
- Vergi ve muhasebe kayıtlarındaki karşılığı.
- Kripto varlık işlemlerinde platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları.
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri kapsamında platformdan temin edilebilecek kayıtlar, dosyanın en somut delilidir ve talep edilmediği sürece kendiliğinden dosyaya girmez.
Kısmi Çözüm Talebi
Blokenin tamamının kaldırılması her dosyada mümkün olmayabilir. Bu durumda, şüpheli işlemle ilişkisi bulunmayan tutar bakımından kısmi kaldırma ya da zorunlu ödemeler için sınırlı kullanım talebi ayrıca ileri sürülebilir. Talebin ölçülü ve rakamla tanımlanmış olması, kabul ihtimalini artırır.
Eş Zamanlı Riskler
Bloke süreci yürürken hesap sahibi hakkında ayrıca soruşturma açılmış olabilir. Bankaya verilen açıklamaların ceza dosyasında beyan olarak değerlendirilebileceği gözetilerek, iki süreçteki anlatım tutarlı kurulmalıdır. Farklı makamlara farklı içerikte verilen açıklamalar, dosyanın en zayıf noktası haline gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; blokenin dayanağı ve dosyanın kapsamı sonucu doğrudan etkiler. Hesabınızla ilgili adım atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.