İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman kazanın kendisi değil, kazadan sonraki ilk günlerde tutulan ya da tutulmayan kayıtlardır. Olayın nasıl gerçekleştiği, hangi güvenlik önleminin alınmadığı ve zararın kapsamı sonradan yeniden üretilemeyen belgelerle ortaya konur. Bu nedenle ispat stratejisi, dava dilekçesi yazılırken değil olay günü kurulmaya başlar.
İlk Yirmi Dört Saatte Oluşan Kayıtlar
- İşveren tarafından düzenlenen kaza tutanağı ve içindeki olay anlatımı
- Kolluk tutanağı, olay yeri fotoğrafları ve varsa kamera görüntüsü
- Acil servis kaydı, ilk muayene bulguları ve epikriz
- Kazayı gören çalışanların isim ve iletişim bilgileri
- Vardiya çizelgesi, giriş-çıkış kaydı ve o gün yapılan işin tanımı
6331 Kapsamındaki Yükümlülükler Delile Dönüşür
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı işverene risk değerlendirmesi yapma, eğitim verme, kişisel koruyucu donanım sağlama ve gözetim yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülüklerin yerine getirildiğini gösterme yükü işverendedir. Dolayısıyla eğitim katılım formu, donanım zimmet tutanağı, periyodik kontrol ve bakım kayıtları, risk değerlendirme raporu ve iş güvenliği uzmanı tespitleri dosyanın merkezindedir. Bu belgelerin bulunmaması tek başına bir sonuç doğurmasa da kusur değerlendirmesinde belirleyici olur.
Kusur ve İlliyet Bağı Nasıl Tartışılır
Yargılamada kusur oranı genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Burada işverenin kusuru kadar, üçüncü kişinin ya da kazalının kendi davranışının etkisi de tartışılır. Zararın hesabı ise 5510 kapsamında SGK tarafından yapılan ödemelerle bağlantılıdır; kurumca karşılanan kalemler ile talep edilen tazminat arasındaki ilişki kurulmadan yapılan hesaplamalar dosyayı geri döndürür. Sürekli iş göremezlik oranı, maluliyet raporu ve gelir bağlanma işlemleri bu nedenle takip edilmelidir.
Arabuluculuk ve Dava Arasındaki Tercih
7036 sayılı Kanun ile iş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk getirilmiş; ancak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara bağlı rücu istemleri bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Buna rağmen taraflar iradi olarak masaya oturabilir. Erken bir mutabakat, maluliyet tablosu netleşmeden yapıldığında sonradan ortaya çıkan sağlık giderlerini kapsamayabilir. Bu yüzden tedavi süreci devam ederken imzalanacak ibranamelerin kapsamı çok dikkatli okunmalıdır.
4857 Yönünden Paralel Talepler
Kaza sonrası iş ilişkisi de sarsılır. Rapor süresi boyunca ödenmeyen ücretler, iş sözleşmesinin feshi, kıdem ve ihbar alacakları ile işe iade talepleri farklı süre ve usullere tabidir. Tazminat davası ile bu taleplerin takvimi ayrı ayrı planlanmazsa bir tarafta kazanılan zaman diğer tarafta hak kaybına dönüşebilir.
Burada anlatılanlar genel bir yol haritasıdır. Her kazanın teknik koşulları, sağlık süreci ve kurum kayıtları farklıdır; hesaplama ve talep yapısı için dosyanızdaki raporlarla birlikte hukuki destek almanız uygun olur.