İş sözleşmesi feshedilen çalışan için işe iade süreci, dava salonundan çok önce başlar. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca işe iade talebi bakımından arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve 4857 sayılı İş Kanunu, bu başvuru için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık bir pencere öngörür. Bu rehber, o pencerenin nasıl yönetileceğine odaklanır.
Sayaç Ne Zaman Başlar
Süre, feshin öğrenildiği gün değil, fesih bildiriminin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği tarih esas alınarak hesaplanır. Sözlü olarak işten çıkarılan, giriş kartı iptal edilen veya işe alınmayan çalışanlarda tebliğ tarihi tartışmalı hale gelir. Bu ihtimalde iş yerine giriş kayıtları, çalışma arkadaşlarının tanıklığı, kurumsal e-posta erişiminin kapatıldığı an ve sigorta çıkış bildirimi tarihleri birlikte değerlendirilir. Belirsizlik varsa, en erken tarihe göre hareket etmek güvenli olanıdır.
Arabuluculuk Görüşmesine Hazırlık
- Fesih bildirimi, bordrolar, çalışma süresi belgeleri ve varsa savunma istem yazısının dosyalanması.
- Feshin gerekçesinin yazılı olarak bildirilip bildirilmediğinin tespiti.
- İş yerindeki çalışan sayısı ve kıdem gibi işe iade koşullarına ilişkin bilgilerin hazırlanması.
- Talebin yalnızca işe iade mi, yoksa alacak kalemlerini de mi kapsadığının belirlenmesi.
Son Tutanağın Dili Neden Önemli
Anlaşma sağlanamadığında düzenlenen son tutanak, dosyanın kapısını açan belgedir. Tutanakta tarafların kimliği, talebin konusu ve anlaşmama nedeni doğru yansıtılmazsa, sonradan dava şartının yerine getirilip getirilmediği tartışılabilir. Anlaşma sağlanan hallerde ise tutanağa yazılan ifadeler, hangi alacakların kapsandığını belirler; genel ve soyut ibra ifadeleri, çalışanın kalan haklarını beklenmedik şekilde kapatabilir.
Tutanaktan Sonra Dava Penceresi
Anlaşmama ile sonuçlanan görüşmenin ardından işe iade davası, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren yasada öngörülen kısa süre içinde açılmalıdır. Bu ikinci pencere, ilk penceresinden de dardır ve tatil günlerine denk gelmesi ihtimali gözetilerek son güne bırakılmamalıdır. Dava dilekçesinde işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süreye ilişkin taleplerin birlikte kurulması, sonradan ek dava ihtiyacını azaltır.
Anlaşma Teklifi Geldiğinde Karar Ölçütü
İşveren görüşmede toplu bir ödeme teklif ettiğinde karar, yalnızca rakama bakılarak verilmemelidir. İşe fiilen dönme isteği, aynı sektörde çalışma imkânı, kıdemin devamı, iş güvencesi kapsamında olup olmama ve teklifin hangi alacakları kapsadığı birlikte tartılmalıdır. Sağlık ve iş güvenliğine ilişkin 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iddialar ile 5510 sayılı Kanun'a dayalı hizmet tespiti talepleri varsa, bunların anlaşma metninin dışında kalıp kalmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Bu içerik yol gösterici genel bilgi niteliğindedir; fesih türü, iş yerinin yapısı ve belgelerin durumu sonucu değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğundan, fesih bildirimini aldıktan sonra gecikmeden hukuki görüş alınması yerinde olur.