İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen şey, olayın yaşandığı an değil, o anın kayda geçirilme biçimidir. 6331 kapsamındaki kayıt ve bildirim yükümlülükleri zamanında yerine getirilmediğinde, aylar sonra açılan davada olayın iş kazası niteliği bile tartışmaya açılabilir. Bu rehber ispat zincirini bildirim gecikmesi ekseninde ele alır.
İlk Kayıtlar: Delilin Doğduğu An
Kaza anına en yakın belgeler en yüksek ispat gücüne sahiptir. İşyeri kaza tutanağı, acil servis kaydı, ambulans çağrı bilgisi ve varsa kamera görüntüsü ilk günlerde toplanmalıdır. Kamera kayıtlarının belirli süre sonra otomatik silinmesi, uygulamada en sık yaşanan delil kaybı sebebidir; bu nedenle görüntülerin muhafazası için işverene yazılı talep iletilmesi ve gerekirse delil tespiti istenmesi gerekir.
SGK Bildirimi Yapılmadıysa
5510 kapsamında iş kazasının Kuruma bildirilmesi işverenin yükümlülüğüdür. Bildirim yapılmamışsa, sigortalı veya hak sahipleri de Kuruma başvurarak olayın iş kazası sayılmasını isteyebilir. Kurum incelemesi sonucunda düzenlenen müfettiş raporu, sonraki yargılamada güçlü bir dayanak oluşturur. Bildirimsiz dosyalarda ise mahkeme çoğunlukla tanık beyanı ve tıbbi kayıtlar üzerinden ilerlemek zorunda kalır; bu da süreci uzatır.
İspat Yükü Nasıl Dağılır
- Kazanın gerçekleştiğini ve iş ile bağlantısını ortaya koymak kural olarak talep edene düşer.
- İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alındığını göstermek işverenin sorumluluk alanındadır.
- Eğitim kayıtları, risk değerlendirme raporu ve kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri bu başlıkta belirleyicidir.
- Kusur oranı bilirkişi incelemesiyle belirlenir; taraflar rapora karşı itirazlarını süresinde sunmalıdır.
Tebligat Gecikmesi Hangi Aşamada Zarar Verir
Kurum işlemlerine karşı yapılacak itirazlarda ve mahkemenin ara kararlarında tebligatın geç ulaşması, delil bildirme veya rapora itiraz hakkının kaybına yol açar. Özellikle bilirkişi raporunun tebliğinden sonra tanınan itiraz süresi kısa olduğundan, adres değişikliği mahkemeye derhal bildirilmeli, vekil varsa tebligatların vekile yapılması sağlanmalıdır. Rapora süresinde itiraz edilmemesi, kusur dağılımının olduğu gibi kalmasına sebep olabilir.
Maddi ve Manevi Zarar Kalemlerinin Kurulması
Sürekli iş göremezlik oranı, tedavi giderleri, bakıcı ihtiyacı ve kazanç kaybı ayrı kalemler halinde gösterilmelidir. 4857 ve 7036 çerçevesinde işçilik alacaklarıyla iş kazası tazminatının usulü farklı olduğundan, taleplerin aynı dosyada nasıl birleştirileceği baştan planlanmalıdır. Kurumun bağladığı gelirlerin tazminattan düşülmesi meselesi de hesabın en teknik kısmıdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Kazanın oluş biçimi ve mevcut kayıtlar dosyanın seyrini kökten değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.