Mobbing iddiası, tek bir olaya değil sistemli ve süreklilik gösteren bir davranış örüntüsüne dayanır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar ekseninde ilerleyen bu rehber, iddianın hangi taleplere dönüştüğüne ve zorunlu arabuluculuk basamağının takvime nasıl yerleştirileceğine odaklanır.
İddiayı Talebe Dönüştürmek
Mobbing kendi başına bir dava türü değildir; sonuçları farklı taleplere kaynaklık eder. Haklı nedenle fesih hâlinde kıdem tazminatı, feshin geçersizliği iddiasında işe iade, kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat ve sağlık etkileri bakımından iş kazası/meslek hastalığı süreçleri gündeme gelebilir. Her talebin süresi ve dava şartı farklıdır; bu nedenle ilk aşamada hangi talebin öne çıkarılacağına karar verilmelidir. İşe iade talebinde fesih bildiriminden itibaren işleyen kısa süre özellikle kritiktir.
Zorunlu Arabuluculuk Basamağı
- İşçi ile işveren arasındaki alacak ve tazminat talepleri ile işe iade istemlerinde arabuluculuk dava şartıdır.
- İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri bu kapsamın dışında değerlendirilir.
- Anlaşmama hâlinde düzenlenen son tutanaktan sonra dava için tanınan süre kısadır.
- Son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenmezse dosya usulden reddedilebilir.
- Toplantıya geçerli mazeret olmaksızın katılmamanın yargılama giderleri bakımından sonuçları vardır.
Delil Zincirini Örüntü Üzerinden Kurmak
Tek bir sert e-postadan mobbing çıkarmak güçtür; belirleyici olan tekrar, süreklilik ve sistemlilik gösteren bir tablodur. Görev tanımının içi boşaltılarak yapılan değişiklikler, izin ve fazla mesai taleplerinin seçici biçimde reddi, iletişim kanallarından çıkarılma, performans değerlendirmelerindeki ani düşüş ve tanık beyanları tarih sırasına konularak bir kronoloji oluşturulmalıdır. Sağlık raporları ile psikiyatrik başvuru kayıtları da bu kronolojiyle ilişkilendirilmelidir.
Bildirim ve Tebligat Kaynaklı Risk
Fesih bildiriminin tebliğ tarihi, süre hesabının çıkış noktasıdır. Bildirimin tebellüğden imtina edilerek tutanakla yapıldığı hâllerde tutanağın içeriği ve tanıkları önem kazanır. İşyeri e-postası üzerinden yapılan bildirimlerde ise erişimin ne zaman kesildiği ayrıca not edilmelidir.
Kapanış
Bu içerik yalnızca genel çerçeve sunar. Fesih biçimi ve talep türü süreleri değiştirebileceğinden, arabuluculuk başvurusundan önce dosyanın bir hukukçuyla planlanması yararlı olacaktır.