İşçilik alacakları tartışmasında hesabın omurgasını hizmet süresi oluşturur. SGK uyuşmazlıkları, işe giriş bildirgesi tarihi ile fiilî çalışmanın başladığı tarih arasındaki fark, eksik gün bildirimi veya gerçek ücretin altında prim yatırılması nedeniyle doğduğunda, 4857 sayılı Kanun'a göre yapılacak kıdem hesabı da doğrudan etkilenir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtlar burada hem delil hem de itiraz konusudur.
Hesabın İki Değişkeni: Süre ve Giydirilmiş Ücret
Kıdem tazminatı hesabı, çalışılan süre ile son ücret üzerine kuruludur. SGK kayıtları eksikse süre; ücretin bir kısmı elden ödenmişse taban rakam yanlış çıkar. Bu nedenle dosya kurulurken hizmet dökümü, ücret bordroları, banka hesap hareketleri ve varsa yol-yemek gibi düzenli yan haklara ilişkin belgeler yan yana konur. İşyerinde 6331 sayılı Kanun kapsamında tutulan kayıtlar da fiilî çalışmanın varlığını göstermek bakımından işe yarayabilir.
Hangi Talep Nereye Gider
- Ücret, fazla çalışma, kıdem ve ihbar gibi alacaklar için 7036 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk dava şartıdır
- Hizmet tespitine ilişkin talepler, Kuruma karşı ayrı bir yol izlediğinden aynı dosyada ilerlemez
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan talepler, kendi delil ve bilirkişi düzenini gerektirir
- Kurumun idari işlemlerine karşı yapılacak itirazlar ayrı bir takvime bağlanır
Tebligat Gecikmesi Nerede Zarar Verir
Arabuluculuk sürecinde davete ulaşılamaması, fesih bildiriminin geç tebliğ edilmesi veya Kurum yazısının eski adrese gönderilmesi, işçinin haberi olmadan bir sürenin işlemesine yol açabilir. Özellikle arabuluculuk son tutanağı sonrası dava için öngörülen süre kısadır; tutanağın taraflara ulaşma tarihi bu yüzden ayrı bir kayıtla takip edilmelidir. Adres değişikliğinin hem işverene hem Kuruma bildirilmemesi, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurur.
Dosya Kurma Sırası
- Hizmet dökümü çıkarılır, bildirim tarihleri fiilî işe başlama tarihiyle karşılaştırılır.
- Ücretin gerçek tutarı için banka kayıtları ve tanık listesi birlikte hazırlanır.
- Fesih bildiriminin tarihi, biçimi ve gerekçesi belgelenir.
- Arabuluculuk başvurusu yapılır; tutanak tarihleri takvime işlenir.
- Hizmet tespiti gerekiyorsa bunun ayrı yolu, alacak dosyasıyla eş zamanlı planlanır.
Kısa Not
Bu metin genel bir çerçeve sunar; işyerinin niteliği, çalışma düzeni ve fesih biçimi hesabı tamamen değiştirebilir. Hizmet kayıtlarınızda eksiklik gördüğünüzde beklemeden bir hukukçuya danışmanız, hem süre hem de delil bakımından elinizi güçlendirir.