Bir iş kazası dosyasında hem 6331 kapsamındaki bildirim yükümlülükleri, hem 5510 kapsamındaki kurum işlemleri, hem de 4857 ve 7036 çerçevesindeki alacak talepleri iç içe geçer. Kaza sonrası talep edilen fazla mesai alacakları ise ayrı bir ispat rejimine tabidir. Bu rehber, iki başlığı tek bir zaman planında birleştirmenin yollarını ele alıyor.
Kaza Anından Başlayan Bildirim Zinciri
Kazanın hemen ardından işverenin kolluğa ve Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yükümlülüğü doğar. Bu bildirimlerin yapılıp yapılmadığı, ileride kusur tartışmasında da delil değeri taşır. İşçi tarafında ise ilk günlerde yapılması gereken, olay yerine ilişkin kayıtların kaybolmadan toplanmasıdır: vardiya çizelgesi, kamera görüntüsü talebi, iş sağlığı kurulu tutanağı ve tanık isimleri.
Fazla Mesainin İspatında Delil Hiyerarşisi
Fazla çalışma iddiasında ispat yükü kural olarak işçidedir; ancak işverenin tuttuğu kayıtlar mevcutsa değerlendirme bu kayıtlar üzerinden yapılır. Uygulamada dosyaya güç katan delil sıralaması şöyle kurulabilir:
- İşyeri giriş-çıkış ve turnike kayıtları
- Ücret bordroları ve bordrodaki fazla mesai tahakkuklarının karşılaştırılması
- Vardiya planları, servis listeleri ve görev çizelgeleri
- Kurumsal yazışma ve dijital iş takip sistemi kayıtları
- Tanık beyanları, ancak yukarıdakilerle çelişmediği ölçüde
Tebligat Gecikmesi ve Arabuluculuk Aşaması
İşçilik alacaklarında dava öncesi arabuluculuk bir dava şartıdır; bu aşamada yapılan davetin ulaşmaması ya da son tutanağın taraflara geç bildirilmesi doğrudan dava takvimini etkiler. Aynı sorun fesih bildiriminin tebliğinde de görülür: bildirimin eline ulaşmadığını söyleyen işçi ile tebliğ edildiğini savunan işveren arasındaki tarih farkı, hak düşürücü nitelikteki başvuru sürelerini tartışmalı hale getirir. Bu nedenle her bildirimin gönderim biçimi, ulaşma tarihi ve tebellüğ edenin kim olduğu ayrı bir çizelgede tutulmalıdır.
Kurum İşlemleri ile Dava Takviminin Uyumu
İş göremezlik oranının tespiti, kurum raporlarının kesinleşmesi ve maluliyet değerlendirmesi çoğu zaman dava süresinden daha uzun sürer. Tazminat hesabı bu verilere dayandığı için dosyanın hangi aşamada bekletileceği baştan planlanmalıdır. Kurum işlemine karşı yapılacak itirazın ayrı bir takvimi olduğu, tazminat davasındaki bilirkişi incelemesinin ise bu sonuca bağlandığı unutulmamalıdır.
Planı Ayakta Tutan Dört Kayıt
- Kaza tarihi ve bildirim tarihlerini gösteren tablo
- Ücret ve çalışma süresi kayıtlarının aylık dökümü
- Arabuluculuk davet ve tutanak tarihleri
- Kurum yazışmalarının giriş-çıkış defteri
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kaza şekli, sigortalılık statüsü ve işyerindeki kayıt düzeni sonucu değiştirebileceğinden, talep listesini oluşturmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.