Fazla çalışma alacağı iş ilişkisi sürerken çoğu zaman gündeme gelmez; fesihten sonra ise zamanaşımı, arabuluculuk ve Kuruma başvuru basamakları aynı anda işlemeye başlar. 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar ile 5510 sayılı Kanunun çizdiği çerçevede dosyanın kaderini çoğu kez ispat gücü değil, doğru kurulmuş bir takvim belirler.
Fazla Mesai Alacağında Süre Nereden Başlar
Ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı beş yıldır ve her ay bakımından ayrı ayrı işler. Bu nedenle geriye dönük aylık bir hesap tablosu kurulmadan talep kalemi yazmak, alacağın bir bölümünün baştan zamanaşımına uğraması sonucunu doğurur. Sözleşme devam ederken de talep edilebildiğinden, bazı dosyalarda fesih beklenmeden gönderilen ihtarname süre kazandırır.
SGK Ayağı Atlandığında Ne Olur
Fazla çalışmanın Kuruma eksik bildirilmiş olması dosyaya ikinci bir hat ekler: prim ve hizmet tespiti. Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında Kuruma başvurulmadan doğrudan dava açılması, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden ret riskini doğurur. Başvurunun evrak kayıt tarihi ile Kurum cevabının tebliğ tarihi bu yüzden ayrı bir dosyada saklanmalıdır.
Tebligatın Geciktiği Kritik Anlar
- Arabuluculuk davetinin adrese ulaşmaması ve son tutanağın taraf haberdar olmadan düzenlenmesi
- Kurum cevabının işçinin eski adresine çıkarılması
- İşyerine yapılan tebligatın yetkili temsilci yerine ilgisiz bir personele bırakılması
- Bilirkişi raporuna itiraz süresinin tebliğ değil, dosyayı inceleme tarihinden başladığının varsayılması
Bu hallerde yapılacak ilk iş tebligat parçasının şerhini incelemek, usulsüz tebligat iddiasını öğrenme tarihini gösteren somut bir belgeyle birlikte ileri sürmektir.
Takvimi Yazılı Hale Getirmek
- Fesih ya da talep tarihinin belgeye bağlanması
- Arabuluculuk başvurusu ile son tutanak tarihinin kaydı
- Dava dilekçesi için kalan sürenin gün gün hesabı
- Zamanaşımı sınırındaki aylar için ayrı bir hesap satırı
- Kuruma başvuru ve cevap sürelerinin bağımsız izlenmesi
İspat Tarafını Zayıflatan Alışkanlıklar
İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku görünüyorsa aksinin yazılı delille ortaya konulması beklenir; bu nedenle bordroların dava öncesinde temin edilmesi hesap kurgusunu baştan değiştirir. Giriş çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, servis listeleri ve kurumsal yazışmalar erken toplanmalı, tanık beyanı tek başına bırakılmamalıdır.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Çalışma düzeni, işyeri kayıtlarının içeriği ve fesih biçimi sonucu değiştirebileceğinden, dosyaya özgü bir hesap ve süre planı için hukuki destek alınması yerinde olur.