Mobbing iddiasıyla birlikte ileri sürülen fazla mesai alacakları, iki farklı ispat mantığının aynı dosyada buluştuğu davalardır. Biri sürekli ve sistematik davranışın ortaya konmasını, diğeri çalışma saatlerinin sayısal olarak gösterilmesini gerektirir. Bu rehber, 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemelerin işaret ettiği sürecin sırasını ve bildirimlerin tebliğindeki gecikmelerin işçi aleyhine nasıl sonuç doğurabileceğini konu alır.
Süre Neyle Başlar: Fesih mi, Son Mobbing Eylemi mi
Mobbing dosyalarında en sık yapılan hata, olayların başlangıcı ile hukuki sürenin başlangıcının aynı kabul edilmesidir. İşe iade talebi bakımından esas alınan an fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihtir; oysa mobbing davranışları çoğu zaman aylar önce başlamıştır. İhtarname, savunma istem yazısı, tutanak tebliği ve fesih bildiriminin her biri ayrı tarihlerle kayda geçirilmeli, elden tebliğ edilen belgelerde imza tarihinin gerçek tarih olup olmadığı sorgulanmalıdır.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Somut Riskler
- Fesih yazısının kargoyla gönderilip geç ulaşması ve işçinin süreyi kaçırdığını fark edememesi
- Savunma istem yazısının çok kısa cevap süresiyle bırakılması ve savunma hakkının fiilen daraltılması
- Arabuluculuk son tutanağının taraflardan birine geç ulaşması nedeniyle dava açma penceresinin sıkışması
- İşyeri iç yazışmalarının elektronik ortamda tebliğ edildiği hallerde okundu bilgisinin tartışmalı kalması
Arabuluculuk Aşamasını Delil Toplama Fırsatına Çevirmek
7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır. Bu aşama çoğu zaman sadece pazarlık olarak görülür; oysa taleplerin kalem kalem yazılı biçimde ortaya konduğu ilk resmi zemin burasıdır. Fazla mesai talebi arabuluculuk başvurusunda hangi dönem, hangi haftalık saat ve hangi ücret üzerinden hesaplandığı belirtilerek yazılırsa, sonraki aşamada tutarsızlık iddiası zayıflar. Anlaşmama tutanağının tarihi ve tarafların beyanları dosyanın omurgasına yerleşir.
İki Talep, İki Ayrı Delil Matrisi
- Mobbing için: tarih sıralı olay günlüğü, tanık listesi, görev değişikliği yazıları, performans notlarındaki ani düşüşler, sağlık kuruluşu kayıtları ve 6331 kapsamındaki iş sağlığı bildirimleri.
- Fazla mesai için: giriş çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, kurumsal e-posta ve mesaj saatleri, araç takip ve kartlı geçiş verileri, bordroda fazla mesai tahakkuku olup olmadığı.
- Ücret ve prim bakımından: 5510 kapsamındaki hizmet dökümü ile bordro arasındaki uyumsuzlukların tablolaştırılması.
Dilekçe ve Takvim Disiplini
Dava dilekçesinde alacak kalemlerinin belirsiz alacak niteliği, faiz türü ve başlangıç tarihi ayrı ayrı gösterilmelidir. Bilirkişi hesap raporuna karşı beyan süresi, tanık listesi verme süresi ve delil avansı yatırma süresi tek bir takvimde tutulduğunda, çoğu dosyada kayıp yaratan usul eksiklikleri baştan önlenir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; işyerinin kayıt düzeni ve fesih biçimi sonucu doğrudan etkiler. Kendi durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız önerilir.