Mobbing iddiaları, iş hukukunun ispatı en zor başlıklarından biridir; çünkü zarar tek bir olayda değil, tekrarlanan davranışların birikiminde doğar. 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu birlikte okunduğunda, işçinin hem ayrılma anını hem de hesap kalemlerini önceden planlaması gerektiği görülür.
Ayrılmadan Önce Kurulması Gereken Kronoloji
Mobbing dosyasının belkemiği tarih sırasına dizilmiş bir olay çizelgesidir. Her satırda tarih, olayın içeriği, tanık olabilecek kişi ve varsa yazılı iz bulunmalıdır. Kurumsal e-postalar, vardiya ve görev değişikliği yazıları, performans değerlendirme formları, sağlık kuruluşuna başvuru kayıtları ve iş yeri hekimi görüşmeleri bu çizelgeyi somutlaştırır.
Haklı Nedenle Fesih Bildiriminin Tebliği
İşçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshedecekse, fesih bildiriminin işverene ulaştığı an belirleyicidir. Bildirimin sözlü yapılması veya iş yerinde bırakılıp tebliğ edildiğinin ispatlanamaması, sonradan "işçi devamsızlık yaptı" savunmasına kapı aralar. Noter kanalı ya da imza karşılığı teslim, bu riski büyük ölçüde kapatır. Fesih gerekçesi bildirimde açıkça yazılmalı, sonradan eklenmeye çalışılan yeni sebepler dosyayı zayıflatır.
Arabuluculuk Aşamasını Boşa Harcamamak
- Başvuru sırasında tüm alacak kalemleri tek tek belirtilmelidir; unutulan kalem sonradan sorun yaratır.
- Anlaşamama tutanağının aslı, dava dilekçesine eklenmek üzere saklanır.
- Tutanak tarihi, dava için işleyen süreyi doğrudan etkilediğinden takvime işlenir.
- Manevi tazminat talebi ile alacak talepleri arasındaki usul farkı gözden kaçırılmamalıdır.
Kıdem Hesabında Sık Yapılan Hatalar
- Giydirilmiş ücret yerine çıplak ücret esas alınması
- Yol, yemek ve düzenli ödenen primlerin hesaba katılmaması
- Aynı işverene ait farklı şirketlerde geçen sürelerin birleştirilmemesi
- Ara verilmiş çalışmalarda hizmet birleştirmesinin belgelendirilmemesi
- Fazla çalışma ve tatil alacaklarının ayrı kalem olarak talep edilmemesi
Sağlık Kayıtlarının İki Yönlü Değeri
Mobbing sürecinde alınan psikiyatri raporları hem manevi tazminat talebini destekler hem de iş göremezlik yönünden sosyal güvenlik boyutunu gündeme getirebilir. Ancak rapor tek başına nedensellik kurmaz; olay çizelgesiyle tarih olarak örtüşmesi gerekir. Bu örtüşme kurulmadığında rapor, dosyada beklenen ağırlığı taşımaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. İş hukukunda süreler ve hesaplama yöntemleri her çalışma ilişkisine göre değiştiğinden, ayrılma kararı vermeden önce bir avukatla görüşmenizde yarar vardır.