İş kazası sonrası açılacak dosyada en sık yapılan usul hatası, tüm talepleri tek bir yola sokmaya çalışmaktır. Oysa aynı iş ilişkisinden doğan alacaklar ile kazadan doğan tazminat, dava şartı bakımından farklı rejime tabidir.
İki talebin ayrı yollardan yürümesi
Kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma gibi işçilik alacaklarında, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Bu ayrım bilinmezse, tazminat davası gereksiz yere arabuluculuk beklemesine sokulur ya da alacak davası dava şartı yokluğundan reddedilir.
Görevli mahkeme ve yetki
Uyuşmazlık iş mahkemesinde görülür; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından işverenin yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer birlikte değerlendirilir. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin denetim dosyaları, 6331 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir idari süreç üretebilir ve bu süreç adli dosyada delil olarak kullanılabilir.
Kıdem hesabında tartışma yaratan kalemler
- Giriş ve çıkış tarihleri ile aralıklı çalışmaların birleştirilip birleştirilmeyeceği
- Giydirilmiş ücretin hesabına dahil edilecek sosyal yardımlar
- Kayıt dışı ödemelerin banka hareketleri ve tanıkla ispatı
- İş göremezlik döneminin hizmet süresine etkisi
Kaza dosyasında kusur belirlemesi
Maddi tazminat hesabı, kusur oranı ve iş göremezlik derecesi üzerine kurulur. 5510 sayılı Kanun kapsamında Kurumca yapılan ödemelerin tazminattan düşülmesi gündeme geldiğinden, Kurum dosyasının celbi baştan talep edilmelidir. Kaza tutanağı, müfettiş raporu ve varsa ceza soruşturması dosyası, kusur tartışmasının temelini oluşturur.
Anlaşma masasında dikkat
Arabuluculuk tutanağında yalnızca alacak kalemleri için anlaşıldığı, kazadan doğan tazminat haklarının saklı tutulduğu açıkça yazılmazsa, geniş yorumlanan bir ibra metni sonraki davayı zorlaştırabilir. Kalem kalem yazılmayan toplu ödemeler, hangi talebi karşıladığı belirsiz kaldığı için sonradan aleyhe yorumlanabilir.
Burada anlatılanlar genel bilgi düzeyindedir. Kazanın oluş biçimi, sigorta kayıtları ve iş sözleşmesinin sona erme şekli sonucu değiştirebileceğinden, taleplerinizi ayrıştırmadan önce hukuki görüş almanız yerinde olacaktır.