Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin alacakları çoğu zaman tek dosyada birlikte istenir. Ancak bu kalemlerin her birinin ispat yöntemi ve zamanaşımı farklı işlediğinden, dosyanın toplu bir talep listesi olarak değil kalem kalem kurgulanması gerekir.
Dava Şartı Arabuluculuk ve Zamanaşımı Takvimi
İşçi alacaklarına ilişkin taleplerde arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve arabuluculuk süreci zamanaşımını durdurur. Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti bakımından beş yıllık zamanaşımı süresi uygulanır; fesihten sonra geçen sürenin uzaması, en eski dönemlere ilişkin ücret farklarının tahsilini engelleyebilir. Bu nedenle fesih tarihi ile başvuru tarihi arasındaki mesafe baştan hesaplanmalıdır.
Yetki Sözleşmesi ile Değiştirilemeyen Kural
İş mahkemelerinde yetki, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesine aittir; bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir. Birden fazla işveren hasım gösterildiğinde herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir. Alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunan dosyalarda bu seçim, dosyanın hangi ilde görüleceğini belirlediği için ihmal edilmemelidir.
Fazla Çalışmanın İspatında Zayıf Halkalar
Fazla çalışma iddiası kural olarak işçi tarafından ispatlanır. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa ve ödeme banka kanalıyla yapılmışsa, aksinin yazılı belgeyle kanıtlanması beklenir. Bu nedenle bordroların ihtirazi kayıt konulmadan imzalanması, sonradan ileri sürülecek talebi önemli ölçüde zayıflatır.
- İşyeri giriş-çıkış turnike, kartlı geçiş veya araç takip kayıtlarının celbi talebi
- Vardiya çizelgeleri, nöbet listeleri ve mesai talimatı içeren yazışmalar
- Aynı dönemde çalışan tanıkların hangi tarihler arasında birlikte çalıştığının netleştirilmesi
- Ücretin bordroda görünen tutarın üzerinde ödendiği iddiası için banka hareketleri ve elden ödeme kayıtları
- Yıllık izin defteri ve imzalı izin talep formlarının istenmesi
Fesih Türünün Alacak Kalemlerine Etkisi
İstifa, haklı nedenle fesih ve işveren feshi arasındaki ayrım kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayı doğrudan etkiler. Fesih anındaki yazılı bildirim metni ile SGK çıkış kodu arasındaki uyumsuzluk, dosyanın ilk incelenmesi gereken noktasıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunmaktadır; çalışma düzeniniz ve elinizdeki kayıtlar hesaplamayı önemli ölçüde değiştirebilir. Talep listenizi kesinleştirmeden önce belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz uygun olur.