İşe iade talebinde en çok hak kaybı, iddiaların zayıflığından değil, fesih bildiriminin tebliğinden sonra işleyen bir aylık sürenin geç fark edilmesinden doğar. 4857 sayılı Kanun ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu birlikte okunduğunda, süreç arabuluculuk aşamasıyla başlar ve takvim buna göre kurulmalıdır.
Takvimin İlk Halkası: Fesih Bildiriminin Ulaştığı Gün
Bir aylık süre, feshin işçiye bildirildiği tarihten itibaren hesaplanır. Bildirim elden imza karşılığı yapılmışsa tarih nettir; posta yoluyla gönderilmişse mazbatadaki tarih, işçi tebellüğden kaçınmışsa tutanak esas alınır. Sözlü olarak işten çıkarılan, ancak sonradan yazılı bildirim gönderilen işçilerde iki farklı tarih ortaya çıkabilir. Bu ihtimalde ihtiyatlı davranıp erken tarihi esas almak, süre tartışmasının dışında kalmayı sağlar.
Arabuluculuk Aşamasında Gözden Kaçan Noktalar
- Başvurunun süresi içinde ve doğru arabuluculuk bürosuna yapılması
- Başvuru formunda işveren unvanının ve adresinin tam yazılması; alt işveren varsa her ikisinin gösterilmesi
- Görüşmeye katılmama halinde doğacak yargılama gideri sonuçlarının bilinmesi
- Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın nüshasının aynı gün temin edilmesi
İkinci Kritik Eşik: Son Tutanaktan Sonra Dava
Anlaşmazlıkla sonuçlanan görüşmede, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu iki haftalık pencere, bir aylık süreden bağımsız ve çok daha kısadır. Tutanağın taraflara geç ulaştırılması, uygulamada en sık rastlanan gecikme sebebidir; bu nedenle tutanak beklenmeden dava dilekçesi ve delil listesi hazır tutulmalıdır.
Fesih Gerekçesine Karşı Delil Hazırlığı
İş güvencesi kapsamındaki fesihlerde geçerli sebebi ispat yükü işverendedir; ancak işçi de kendi iddiasını destekleyecek kayıtları toplamalıdır. Performans gerekçesiyle yapılan fesihlerde hedef bildirimleri ve değerlendirme formları, ekonomik gerekçeli fesihlerde ise aynı dönemde yapılan yeni işe alımlar ve fazla çalışma kayıtları belirleyicidir. Tanık listesi, hâlen çalışan kişilerin beyan güçlüğü dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
Özet Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihini belgeyle sabitleyin.
- Bir aylık süreyi son güne bırakmadan arabulucuya başvurun.
- Son tutanak sonrası iki haftalık süreyi ayrı bir hatırlatma olarak takvime yazın.
- Kıdem, ihbar ve diğer alacak taleplerini işe iade dosyasından ayrı planlayın.
- Adres değişikliği varsa tebligata esas adresi güncelleyin.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İşyerinin çalışan sayısı, işçinin kıdemi ve fesih usulü sonucu doğrudan etkilediğinden, somut belgelerle birlikte hukuki destek alınması önerilir.