İş sözleşmesinin feshine karşı işe iade talebinde en belirleyici unsur, feshin haklı olup olmadığından önce sürenin doğru kullanılmasıdır. Bir aylık süre kaçırıldığında, feshin geçersizliği iddiası artık incelenmez. Usule aykırı bir başvuru da aynı sonuca yol açar. Aşağıda 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ekseninde, 5510 ve 6331 sayılı kanunlarla bağlantılı noktalar da gözetilerek bir plan sunulmaktadır.
Bir Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
İşe iade talebi bakımından süre, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Sözlü fesihlerde ise fiilen işten çıkarıldığı tarihin ispatı gündeme gelir. Bu nedenle fesih bildiriminin yazılı olup olmadığı, tebliğ tarihi ve bildirimde gösterilen sebep en baştan kayda geçirilmelidir. İhbar öneli kullandırılan hallerde önelin bitim tarihi ile bildirim tarihinin farklı olduğu unutulmamalıdır.
Kapsam Şartlarını Önce Doğrulayın
- İşyerinde çalışan sayısına ilişkin eşiğin karşılanıp karşılanmadığı.
- İşçinin belirli bir kıdeme sahip olup olmadığı.
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılıp çalışılmadığı.
- İşveren vekili konumunun bulunup bulunmadığı.
Bu şartlardan biri karşılanmıyorsa izlenecek yol işe iade değil, kötüniyet tazminatı veya diğer alacak talepleri olabilir. Yanlış talep türü seçildiğinde süre boşa harcanır.
Arabuluculuk Basamağı ve Sonrası
- Bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulur; bu başvuru dava şartı niteliğindedir.
- Anlaşmama halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılır.
- Anlaşma sağlanırsa, işe başlatma veya başlatmama halinde ödenecek tutarlar ile boşta geçen süre ücreti metinde açıkça gösterilmelidir.
- Her iki tarih de ayrı birer kontrol noktası olarak takvime işlenir.
Fesih Sebebinin Somutluğu Neden Önemli?
İşveren, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispatla yükümlüdür ve fesih bildiriminde gösterdiği sebeple bağlıdır. Bildirimde genel ifadelerle yetinilmiş olması işveren aleyhine sonuç doğurabilir. İşçi tarafında ise savunma alınıp alınmadığı, performans iddialarının ölçülebilir verilere dayanıp dayanmadığı ve son çare olarak feshe başvurulup başvurulmadığı incelenmelidir. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleriyle bağlantılı fesihlerde 6331 kapsamındaki kayıtlar da dosyaya girer.
Karar Sonrası Otuz Günlük Adım
İşe iade kararı kesinleştiğinde, işçinin işverene başvurusu için tanınan süre işlemeye başlar. Bu başvurunun yapılmaması, kararın sağladığı hakların kullanılamaması sonucunu doğurur. Başvurunun yazılı ve tarih kaydı alınabilir bir yolla yapılması, ileride ortaya çıkabilecek tartışmayı önler. İşverenin cevabı ve fiilî işe başlatma durumu da ayrıca belgelendirilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İşyerinin yapısı, fesih bildiriminin içeriği ve çalışma süresi sonucu değiştirebileceğinden, fesih bildirimini aldığınız günden itibaren gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.