İş uyuşmazlıklarında feshin geçersizliği iddiası ile ücret alacakları çoğu kez aynı dosyada gündeme gelir; ancak bunların usulü ve takvimi birbirinden farklıdır. 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesinde işe iade talebi kısa ve kesin sürelere bağlıdır; 5510 ve 6331 sayılı düzenlemelerden doğan kayıtlar ise fazla mesainin ispatında belirleyici olur. Bu rehber ikisini tek takvimde birleştirir.
Fesih bildiriminin tebliği her şeyi başlatır
Sürelerin hesabı, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihe göre yapılır. Bildirimin yazılı olup olmadığı, sebebinin açık gösterilip gösterilmediği ve savunma alınmışsa bunun usulüne uygun olup olmadığı ilk kontrol noktalarıdır. Sözlü fesihte ise fiilî işten çıkarma tarihinin tanıkla ve kayıtla belgelenmesi gerekir.
Arabuluculuk atlanamaz bir adımdır
İşe iade ve pek çok işçilik alacağı bakımından arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Buradaki kritik nokta, son tutanağın türüdür: anlaşma, anlaşmama veya taraf katılmaması hâllerinde dava açma süresi ve gider sonuçları farklıdır. Ayrıca anlaşma tutanağında hangi kalemlerin kapsandığı açıkça yazılmazsa, sonradan açılan dava kapsam tartışmasıyla karşılaşır.
Fazla mesai ispatında delil hiyerarşisi
- İş yeri kayıtları: puantaj, giriş-çıkış sistemi kayıtları, vardiya çizelgeleri.
- Ücret bordroları: fazla mesai tahakkuku varsa ve imzalıysa ispat yükü yön değiştirebilir.
- Yazışmalar: mesai dışı görev veren e-posta ve mesajlar tarih damgasıyla saklanmalıdır.
- Tanık: aynı dönemde ve aynı birimde çalışmış kişilerin beyanı; husumetli tanık riski ayrıca değerlendirilir.
Usule aykırı işlem doğuran hatalar
- Arabuluculuk başvurusunda karşı tarafı eksik veya yanlış göstermek.
- İşe iade talebiyle alacak taleplerini aynı dosyada, ayrımını yapmadan ileri sürmek.
- İhbar ve kıdem hesaplarında giriş-çıkış tarihlerini SGK kayıtlarıyla karşılaştırmamak.
- İmzalı bordroya rağmen aksini gösterecek delil hazırlığı yapmamak.
Kararın sonrasında da süre işler
İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçinin işverene başvurusu ve işverenin daveti bakımından yine kısa süreler söz konusudur. Bu aşamada yapılan gecikme, davadan elde edilen sonucun parasal karşılığını doğrudan etkiler; bu nedenle karar sonrası adımlar da baştan takvime yazılmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; iş yeri büyüklüğü, sözleşme türü ve fesih sebebi sonucu değiştirebilir. Süre işlemeye başlamadan önce hukuki destek almanız önem taşır.