İş hukuku uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması kural haline gelmiş olsa da, bu kuralın kapsamı dışında bırakılan uyuşmazlıklar vardır. İş kazası dosyalarında bu ayrımın bilinmemesi, hem gereksiz zaman kaybına hem de yanlış dilekçe kurgusuna yol açar. Aşağıdaki değerlendirme 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde hem yol hem delil boyutunu ele alıyor.
İş Kazası Tazminatı Arabuluculuk Kapsamında mı?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartının dışında tutulmuştur. Buna karşılık aynı işçinin kıdem, ihbar veya ücret alacağı gibi talepleri bakımından dava şartı gündeme gelebilir. Bu nedenle talepler tek bir dilekçede toplanmadan önce, hangi kalemin hangi rejime tabi olduğu ayrıştırılmalıdır.
Kaza Anına Ait Delillerin Toplanması
- İşveren tarafından düzenlenen kaza bildirim formu ve iç inceleme raporu.
- Kolluk tutanakları, olay yeri fotoğrafları ve varsa kamera kayıtlarının temini talebi.
- Olayı gören çalışanların kimlik bilgileri ve görev tanımları.
- Kazanın gerçekleştiği makine, ekipman veya alana ilişkin bakım ve periyodik kontrol kayıtları.
İşverenin Yükümlülüklerinin Belgeyle Karşılaştırılması
6331 sayılı Kanun kapsamında işverene yüklenen risk değerlendirmesi, eğitim, kişisel koruyucu donanım temini ve gözetim yükümlülükleri, dosyanın kusur tartışmasının merkezindedir. Burada belirleyici olan belgenin varlığı değil, içeriğinin somut olayla örtüşüp örtüşmediğidir. Örneğin genel bir eğitim kaydı bulunması, kazaya yol açan işe özgü bir eğitimin verildiğini göstermez. Bu nedenle her belge, kazanın gerçekleştiği işin niteliğiyle karşılaştırılarak değerlendirilmelidir.
Kurum Kayıtları ve Sosyal Güvenlik Dosyası
5510 sayılı Kanun kapsamında yürütülen işlemler, olayın iş kazası olarak nitelendirilip nitelendirilmediğini ve bağlanan gelirlerin durumunu gösterir. Kurum dosyasının tamamı, tazminat hesabında mahsup edilecek kalemler bakımından da gereklidir. Hizmet dökümü, prim ödeme kayıtları ve varsa müfettiş raporu erken aşamada talep edilmelidir.
Kusur ve Maluliyet İncelemesine Hazırlık
- Görev tanımı ve fiilen yapılan iş arasındaki farklar belgelenir.
- Kaza öncesi ve sonrası sağlık raporları kronolojik olarak sıralanır.
- Çalışma gücündeki kaybın günlük yaşama etkisi somut örneklerle açıklanır.
- Ücret ve yan haklara ilişkin kayıtlar, hesaplamaya esas dönem belirtilerek sunulur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Talep ettiğiniz kalemlerin türü, izlenecek yolu ve gerekli belgeleri değiştirebileceğinden, dava öncesinde bir iş hukuku uygulayıcısıyla değerlendirme yapmanız faydalı olur.