İşe iade talebi, 4857 sayılı Kanun'un iş güvencesi hükümlerine dayanır ve 7036 sayılı Kanun uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılar. Bu rehber, arabuluculuk aşamasının nasıl kurgulanacağına ve ispat yükünün dosyada nasıl dağıldığına odaklanır.
Önce kapıdaki koşulları kontrol edin
- İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması.
- İşçinin işyerindeki kıdemine ilişkin asgari şartın sağlanması.
- İşyerinde çalışan işçi sayısına ilişkin eşiğin aşılması.
- Feshin işveren tarafından yapılmış olması ve fesih bildiriminin yazılı yapılıp yapılmadığı.
Bu koşullardan biri sağlanmıyorsa talebin niteliği değişir; işe iade yerine kötüniyet tazminatı veya diğer alacak kalemleri gündeme gelebilir. Başvuru öncesi bu tespitin yapılması, yanlış talep nedeniyle süre kaybını önler.
Arabuluculuk takvimi
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Anlaşmama hâlinde ise dava açma süresi, son tutanağın düzenlendiği tarihe bağlanır. Uygulamada en çok kaybedilen hak, arabuluculuk süreci sona erdikten sonra dava açmak için tanınan kısa sürenin gözden kaçmasıdır. Son tutanağın bir örneği aynı gün temin edilmelidir.
Son tutanağın içeriği neden önemli?
Son tutanakta tarafların kimliği, uyuşmazlığın konusu ve anlaşma sağlanamadığı hususu açıkça yer almalıdır. Konusu yalnızca alacak olarak yazılmış bir tutanakla işe iade davası açılması, dava şartının yerine getirilmediği itirazına yol açabilir. Talep başlıkları tutanağa doğru geçirilmelidir.
İspat yükü kimdedir?
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. İşveren, işletmesel karar veya işçiden kaynaklanan sebep iddiasını somut belgeye dayandırmak zorundadır. İşçi ise feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Bu dağılım, tarafların hazırlaması gereken belgeleri baştan belirler.
Dosyaya taşınacak belgeler
- Fesih bildirimi, savunma istem yazısı ve verilen savunma.
- Bordrolar, puantaj kayıtları ve 5510 kapsamındaki sigorta bildirimleri.
- Performans veya disiplin sürecine ilişkin tutanaklar ve uyarı yazıları.
- İş sağlığı ve güvenliği kaynaklı iddialarda 6331 kapsamındaki eğitim, risk değerlendirmesi ve kayıtlar.
İşe iade süreci kısa sürelerin üst üste bindiği bir alandır; bir aşamadaki gecikme sonraki aşamayı bütünüyle kapatabilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır ve işyerinin yapısına göre değişebilir. Fesih bildirimini aldığınız gün süreyi hesaplatmanız en güvenli yoldur.