Bir işçilik alacağı dosyasında kıdem hesabının doğruluğu, çoğu zaman iş sözleşmesinden çok sosyal güvenlik kayıtlarına bağlıdır. 4857 ve 7036 sayılı kanunların yanında 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet kayıtları, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki belgelerle birlikte okunduğunda gerçek çalışma süresi ortaya çıkar. Bu rehber, kayıt ile fiili durumun uyuşmadığı dosyalarda izlenecek sıralamayı ele alır.
Kayıt ile Gerçek Çalışma Arasındaki Fark
Hizmet dökümünde görünen giriş-çıkış tarihleri ile fiilen çalışılan dönem arasında fark bulunması, kıdem hesabını doğrudan etkiler. Eksik bildirilen dönemler, düşük gösterilen ücret ya da farklı işveren üzerinden yapılan bildirimler ayrı ayrı ele alınmalıdır. Burada belirleyici olan, iddiayı destekleyecek yan kayıtlardır: işyeri giriş kartı kayıtları, servis listeleri, eğitim ve iş sağlığı belgeleri, banka hesabına yapılan düzenli ödemeler ve resmî yazışmalar.
Hangi Talep Hangi Yolda İlerler
- Kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar için dava öncesi arabuluculuk aşaması bir dava şartıdır.
- Hizmet tespiti nitelikli talepler ayrı bir usule tabidir ve kurumun davada yer alması gerekir.
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan talepler kendi ispat rejimine sahiptir.
- Kurum işlemlerine karşı yapılacak başvurular, işçi-işveren uyuşmazlığından bağımsız takvimle yürür.
Bu ayrım yapılmadığında, tek dilekçede toplanan talepler nedeniyle dosya usulden geri döner ve süreler işlemeye devam eder.
Arabuluculuk Aşamasının Sessiz Riskleri
- Son tutanakta talep kalemlerinin tek tek yazılmaması, sonraki davada kapsam tartışması yaratır.
- Anlaşma metninin "tüm alacaklardan feragat" biçiminde geniş kurulması, farkında olunmayan hakların sona ermesine yol açabilir.
- Toplantıya katılmamanın yargılama giderleri bakımından sonuçları vardır.
- Tutanağın tarihi, dava açma süresinin hesabında referans alınır.
Hesap Tablosunu Baştan Kurmak
Dava açılmadan önce, giydirilmiş ücretin nasıl oluştuğunu gösteren bir tablo hazırlanması önerilir. Yol, yemek, ikramiye ve düzenli yapılan yan ödemelerin hangi belgeye dayandığı ayrı sütunda gösterildiğinde, bilirkişi aşamasında yapılacak itirazlar somutlaşır. Rapora itiraz için verilen süre kısadır; hazırlığı rapor geldikten sonra başlatmak, çoğu dosyada eksik itirazla sonuçlanır.
Son Söz
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Çalışma süresi, ücret yapısı ve fesih şekli her dosyada farklı sonuçlar doğurduğundan, alacak kalemlerinizi ve sürelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.