İş sözleşmesinin feshinden sonra açılan pencere dardır. İşe iade talebi bakımından 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar birbirine bağlı iki süre öngörür ve bunlardan biri kaçırıldığında ikincisi anlamsız hale gelir. Aynı dönemde kıdem ve ihbar alacaklarının hesabı, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet kayıtları ve 6331 sayılı Kanun çerçevesinde tutulan belgelerle desteklenmesi gereken ayrı bir çalışmadır. Bu iki hattın birbirine karışması, uygulamada en yaygın hata kaynağıdır.
Fesih Bildiriminin Tebliği: Kapının Açıldığı An
İşe iade talebinde süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir aydır ve bu süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bildirimin ne zaman ve nasıl yapıldığı bu nedenle ilk incelenecek konudur. Sözlü fesih, tutanakla yapılan bildirim veya işyerine gelmemesi istenerek fiilen sonlandırılan çalışma hallerinde tarih tespiti ayrıca belgelendirilmelidir.
Son Tutanak ve İki Haftalık Dava Süresi
Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre çok kısa olduğundan, dava dilekçesinin ve delil listesinin arabuluculuk süreci devam ederken hazırlanması yerinde olur. Son tutanağın örneğinin görüşme günü alınması da gecikmeyi önler.
İşe İade ile Alacak Taleplerinin Ayrılması
İşe iade davası ile kıdem, ihbar ve diğer alacak talepleri aynı dosyada birlikte yürütülmez. Bu ayrımın bilinmemesi, alacak taleplerinin zamanaşımına uğramasına ya da işe iade dosyasının kapsam dışı taleplerle ağırlaşmasına yol açar. İzlenecek sıra genellikle şöyle kurulur:
- Feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi
- İşe iade için arabuluculuk ve dava takviminin kurulması
- Alacak kalemleri için ayrı bir hesap ve belge çalışması yapılması
- Alacak talepleri bakımından kendi arabuluculuk sürecinin işletilmesi
Kıdem Hesabında Belge Toplama Sırası
Hesabın gücü, ücretin gerçek tutarının ve çalışma süresinin ispatına bağlıdır. Sosyal güvenlik hizmet dökümü, banka ücret kayıtları, puantaj ve fazla çalışma belgeleri, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında tutulan eğitim ve zimmet kayıtları birlikte değerlendirildiğinde tablo netleşir. Kayıt dışı ödeme iddiası varsa, bunun tanık dışında da bir dayanağa bağlanması gerekir.
Usule Aykırı İşlemin Bedeli
Arabuluculuk başvurusunun yanlış işverene karşı yapılması, alt işveren ilişkisinde asıl işverenin sürece dahil edilmemesi veya son tutanağın tarihine dikkat edilmemesi, davanın esasa girilmeden reddine yol açar. Bu ret kararından sonra sürelerin yeniden işletilmesi çoğu zaman mümkün olmaz.
Bu değerlendirme genel bilgi sunar; işyerinin yapısı ve feshin gerekçesi sonucu değiştirir. Süreler çok kısa olduğundan, fesih bildirimi elinize ulaştığı hafta içinde hukuki görüş alınması önerilir.