İş sözleşmesi feshedilen çalışanın açtığı işe iade davasında sonucu belirleyen asıl mesele, feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığının ispatıdır. Bu rehber, işe iade davasında ispat dengesini ve tarafların yükümlülüklerini ele alır.
İspat Yükü Kimdedir
4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. İşçi, feshin başka bir nedenle (örneğin sendikal faaliyet ya da eşit davranma ilkesine aykırılık) yapıldığını iddia ediyorsa, bu iddiasını somut olgularla destekler. Yani ispat, tümüyle tek tarafta değildir; iddiaya göre yer değiştirir.
Dava Öncesi Arabuluculuk
İşe iade talebi bakımından, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen başvuru süresine dikkat edilmelidir; bu süre kaçırılırsa dava hakkı düşer.
İşverenin Dayanabileceği Geçerli Nedenler
- İşçinin yetersizliği veya davranışlarından kaynaklanan sebepler
- İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler
- Fesihte son çare ilkesine uyulduğunun gösterilmesi
Delil ve Bağlantılı Haklar
Uygulamada tanık beyanları, savunma tutanakları, performans kayıtları ve yazışmalar belirleyici olur. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık kayıtları çalışma süresini, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki belgeler ise iş sağlığı-güvenliği temelli fesihlerde durumu ortaya koyabilir. Dava kazanılırsa işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti gündeme gelir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; her feshin gerekçesi ve delil durumu farklıdır. Kısa başvuru sürelerini kaçırmamak için erken hukuki destek almak yerinde olur.