İşe iade talebi ile kıdem ve ihbar hesabı çoğu zaman aynı dosyanın iki yüzüdür. 4857, 7036, 5510 ve 6331 çerçevesinde yürüyen süreçte hesabın doğruluğu, taraflardan hangisinin hangi olguyu belgeleyebildiğine bağlıdır. Delil eksikliği burada davanın kaybedilmesinden çok, alacağın eksik hesaplanması biçiminde ortaya çıkar.
Arabuluculuk Tutanağı İlk Delildir
İşe iade ve işçilik alacaklarında dava öncesi arabuluculuk zorunlu bir dava şartıdır. Tutanağa yazılan ifadeler daha sonra dosyaya girer; bu nedenle son tutanakta talep kalemlerinin ve fesih tarihinin doğru yer alması önemlidir. Aceleyle imzalanan bir anlaşma metni, sonradan açılacak davanın kapsamını daraltabilir.
Fesih Gerekçesi Sonradan Değiştirilemez
Geçerli sebeple yapılan fesihte bildirimin yazılı olması ve sebebin açıkça gösterilmesi beklenir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Yargılama sırasında bildirimde yer almayan yeni bir gerekçe ileri sürülmesi, savunmayı güçlendirmek yerine zayıflatır. İşçi tarafı için ilk kontrol noktası, fesih bildiriminin metni ile dosyaya sunulan savunmanın karşılaştırılmasıdır.
Ücretin Gerçek Tutarını Göstermek
Kıdem ve ihbar hesabının tabanı giydirilmiş ücrettir. Bordroda görünen tutar ile fiilen ödenen tutar farklıysa, aradaki farkın ispatı işçiye düşer.
- Banka hesabına düzenli yatan tutarlar ve ödeme tarihleri
- Yol, yemek, prim ve ikramiye gibi süreklilik taşıyan ek menfaatler
- Emsal ücret araştırması için meslek ve kıdem bilgisinin net biçimde ortaya konması
- İhtirazi kayıt konulmadan imzalanan bordroların doğurduğu sonuç
Fazla Çalışma ve Kayıt Düzeni
Fazla çalışma iddiasında giriş çıkış kayıtları, puantaj, servis listeleri ve iş yazışmaları belirleyicidir. İşyerinde kayıt sistemi varsa bu kayıtların dosyaya getirtilmesi istenmeli; yoksa tanık anlatımının hangi döneme ilişkin olduğu tarih aralığıyla sınırlandırılmalıdır. Belirsiz dönem beyanı, hesabın kısmen reddine yol açar.
Hizmet Süresinin Kesintileri
Sosyal güvenlik hizmet dökümündeki giriş çıkış boşlukları, aynı işverene ait farklı unvanlar arasındaki geçişler ve alt işveren değişiklikleri kıdem süresini doğrudan etkiler. Dosya açılmadan önce hizmet dökümü ile işyeri kayıtlarının satır satır karşılaştırılması, sonradan düzeltilmesi güç hataları önler. İş kazası veya meslek hastalığı boyutu varsa, iş sağlığı ve güvenliği kayıtları ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır.
İşçilik alacaklarında sürelerin kaçırılması geri dönülemez sonuçlar doğurur. Bu yazı genel bilgi sunar; fesih bildiriminizin tarihini esas alarak hak kaybı yaşamamak için hukuki değerlendirme almanız uygun olur.