Fazla çalışma alacağı, iş yargısında hem en sık talep edilen hem de en çok tartışılan kalemdir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun çalışma süresi düzeni, 7036 sayılı Kanun'un dava şartı arabuluculuk usulü, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki SGK kayıtları ve 6331 sayılı Kanun'a dayalı işyeri belgeleri bir arada kullanıldığında, iddia soyut bir anlatım olmaktan çıkıp ölçülebilir hâle gelir.
İspat Yükü Nerede Değişir?
Fazla çalışmanın yapıldığını kural olarak işçi ileri sürer; ancak işveren tarafından tutulması gereken kayıtların varlığı ve ibrazı, tartışmanın dengesini değiştirir. Puantaj, giriş-çıkış sistemi kayıtları ve ücret bordroları işverenin elindedir. Bu kayıtların hiç sunulmaması ya da eksik sunulması, işçinin diğer delillerine verilen ağırlığı artırır. Bu nedenle dilekçede bu belgelerin celbi ayrıca istenmelidir.
Kullanılabilecek Delil Kaynakları
- Kart okuma veya parmak izi sistemine ait giriş-çıkış dökümleri
- Servis, yemek ve mesai listeleri ile vardiya çizelgeleri
- Kurumsal e-posta ve iş uygulamalarındaki mesai saati dışı yazışmalar
- Bordrolarda fazla mesai tahakkuku bulunup bulunmadığı
- Aynı dönemde çalışan iş arkadaşlarının beyanları
- SGK hizmet dökümündeki prim gün sayısı ve kazanç bilgileri
Bordro İmzasının Etkisi
Fazla mesai tahakkuku içeren ve ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan bordrolar, o döneme ilişkin talebi zayıflatabilir. Buna karşılık ödemenin banka kanalıyla yapılmadığı, bordrodaki tutarın hesaba geçen tutarla örtüşmediği veya imzanın işçiye ait olmadığı ileri sürülüyorsa, bu iddiaların da belgeyle desteklenmesi gerekir. Banka hesap dökümü ile bordronun karşılaştırmalı bir tabloda sunulması, dosyayı okunabilir kılar.
Hesabın Kurulması
Talep, çalışma düzeni tarif edilmeden yazıldığında bilirkişi incelemesi de temelsiz kalır. Haftalık çalışma günü, günlük başlangıç ve bitiş saatleri, ara dinlenme süresi ve dönemsel değişiklikler ayrı ayrı belirtilmelidir. Uzun süreli ve tanık beyanına dayanan hesaplarda takdiri indirim gündeme gelebileceğinden, talebin belgeye dayandığı dönemlerin ayrıştırılması yararlı olur.
Usul Kaynaklı Kayıplar
Arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması, arabuluculuk tutanağında talep kalemlerinin eksik yazılması veya belirsiz alacak davasının koşulları oluşmadan tercih edilmesi, esasa girilmeden sonuç doğuran hatalardır. Fesih tarihinin ve fesih bildiriminin tebliğ zamanının belgeyle sabitlenmesi ise hem zamanaşımı hem de diğer kalemler bakımından başlangıç noktasıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; çalışma düzeniniz, sektörünüz ve elinizdeki belgeler sonucu doğrudan etkiler. Talebinizi oluşturmadan önce dosyanızı bir iş hukuku uygulayıcısıyla değerlendirmeniz uygun olur.