Sigortalılık süresinin, prime esas kazancın veya işe giriş tarihinin tartışmalı olduğu dosyalarda sonucu belirleyen şey, iddianın haklılığından çok hangi kaynaktan hangi kaydın getirtildiğidir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 ekseninde yürüyen bu uyuşmazlıklarda ispat, resmi kayıtlar ile tanık beyanının birlikte okunmasıyla kurulur.
Resmi Kayıtlarla Başlamak
Dosyanın omurgasını kurum kayıtları oluşturur: işyeri sicil dosyası, aylık prim ve hizmet belgeleri, işe giriş ve çıkış bildirgeleri. Bunların yanında vergi kayıtları, ticaret sicil bilgileri ve varsa iş müfettişi raporları işyerinin faaliyet dönemini gösterir. Hizmet tespiti iddiasında öncelikle bu kayıtlar arasındaki boşluk somut olarak gösterilmeli, tanık beyanı bu boşluğu doldurmak için kullanılmalıdır.
Tanık Deliline Yüklenen Sınır
Sigortalılığın kayden görünmediği dönemler bakımından tanık beyanı önemlidir; ancak tanığın aynı dönemde aynı işyerinde veya komşu işyerinde çalıştığının kendi kayıtlarıyla doğrulanabilmesi beklenir. Bu nedenle tanık listesi hazırlanırken kişilerin kendi sigorta dökümleri önceden kontrol edilmelidir. Kayıtla desteklenmeyen beyan, tek başına sonuç doğurmakta zorlanır.
Toplanması Yararlı Belgeler
- Banka hesabına yapılan ücret ödemelerinin dökümü
- İşyeri giriş kartı, servis listesi veya vardiya çizelgeleri
- İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları ve imza sirküleri
- Kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları
- İşverenle yapılan yazışmalar ve varsa iş kazası bildirimi
Başvuru Sırasını Karıştırmamak
Bu alanda uyuşmazlığın türü yolu belirler. İşçi ile işveren arasındaki alacak ve tazminat istemlerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuk aşaması işler. Buna karşılık kurumun taraf olduğu hizmet tespiti gibi uyuşmazlıklar farklı bir zeminde ilerler ve iş mahkemesine yöneltilir. Kurumun idari nitelikteki bazı işlemleri ise ayrı bir yargı yolunu gündeme getirebilir. Bu ayrım gözetilmeden verilen dilekçe, esasa girilmeden reddedilir ve bu sırada hak düşürücü süre işlemeye devam eder.
Dosya Kurma Sırası
- Sigorta hizmet dökümü alınır, boşluk dönemleri işaretlenir.
- İşyerinin o dönemdeki faaliyeti kayıtlarla doğrulanır.
- Tanıklar, aynı dönemde kaydı bulunanlar arasından seçilir.
- Talep, dönem dönem ve gerekçeli biçimde yazılır.
- Kuruma ve işverene yöneltilecek istemler ayrı ayrı kurgulanır.
Aktarılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Çalışmanın niteliği, dönemi ve işyerinin durumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, dava açılmadan önce hizmet dökümünün bir hukukçu ile birlikte incelenmesi yerinde olur.