İş kazası sonrası açılacak dosyalarda ilk sorulan soru genellikle arabulucuya gitmenin zorunlu olup olmadığıdır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunların birlikte uygulandığı bu alanda cevap, talebin türüne göre değişir. Yanlış bir varsayımla hareket etmek, dosyanın dava şartı yokluğundan reddine ya da gereksiz aylar kaybedilmesine yol açar.
Dava Şartı Kuralının Kapsamı ve Sınırı
İşçi ve işveren arasındaki kanuna veya sözleşmeye dayanan alacak ve işe iade taleplerinde arabulucuya başvuru dava şartıdır. Buna karşılık 7036 sayılı Kanun, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla bağlantılı tespit, itiraz ve rücu davalarını bu zorunluluğun dışında tutar. Dolayısıyla aynı olaydan doğan kıdem ve ihbar tazminatı talebi ile iş kazasına dayalı tazminat talebi, başvuru sırası bakımından farklı davranış gerektirir.
Kurum Süreci ile Yargı Sürecinin Ayrışması
- Kazanın işveren tarafından süresinde bildirilip bildirilmediği ayrıca incelenmelidir
- Sürekli iş göremezlik oranına ilişkin uyuşmazlıklar kendi başvuru hattını izler
- Kurum işlemlerine karşı başvurularda, öncelikle idari aşamanın tamamlanması gündeme gelir
- İşverene yöneltilen tazminat talebi ile Kuruma yöneltilen talep aynı dilekçede birleştirilmemelidir
Olayın İş Kazası Sayılması İçin Belgelenecekler
Dosyanın omurgasını olay anına ilişkin kayıtlar oluşturur. Kaza bildirim formu, kolluk ve müfettiş tutanakları, işyeri kamera kayıtları, tanık beyanları, ilk hastane kayıtları ve epikriz belgeleri bir arada toplanmalıdır. 6331 kapsamındaki risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları ve periyodik sağlık raporlarının bulunup bulunmaması, kusur dağılımını doğrudan etkiler. Bu belgelerin işveren nezdinde olduğu düşünülerek talep edilmesi gerekir.
Zamanlama ve Kaybedilen Aylar
Tedavi süreci devam ederken zararın kesin miktarı belirlenemeyebilir. Bu durumda talebin nasıl kurulacağı, sürelerin nasıl korunacağı ve raporların ne zaman isteneceği baştan planlanmalıdır. Aynı şekilde ceza soruşturmasının seyri, hukuk dosyasındaki delil durumunu etkilediğinden iki dosya birlikte izlenmelidir.
Adım Adım Kurgu
- Talepler; iş kazasına dayalı tazminat ve işçilik alacakları olarak ayrıştırılır.
- Arabuluculuk zorunluluğunun hangi kalem için geçerli olduğu belirlenir.
- Kurum ve işveren nezdindeki belgeler yazılı olarak istenir.
- Kusur ve zarar hesabı için gerekli sağlık raporları tamamlanır.
- Dava dilekçesinde her kalem, kendi hukuki dayanağıyla eşleştirilir.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kazanın oluş biçimi, sigortalılık durumu ve tedavi süreci sonucu değiştirir. Süreç başlamadan önce dosyanın hukukçu ile birlikte planlanması yerinde olur.