Mobbing dosyalarının çoğu iki ayrı iddiayı aynı anda taşır: bir yandan işyerinde sistemli bir baskının varlığı, diğer yandan bu baskı nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesine bağlanan alacaklar. İkisi aynı dilekçede birleşse de ispat mantıkları farklıdır. 4857 sayılı Kanun sözleşmenin sona erme biçimini ve alacakları, 7036 sayılı Kanun usul ve dava şartını, 5510 sayılı Kanun sigortalılık ve prim boyutunu, 6331 sayılı Kanun ise işverenin sağlık ve güvenlik yükümlülüğünü ilgilendirir.
İstifa mı, Haklı Nedenle Fesih mi?
Kıdem hesabını en çok etkileyen an, ayrılma anıdır. "İstifa ediyorum" ifadesiyle imzalanan bir metin, sonradan mobbing iddiasıyla ileri sürülen haklı fesih savunmasını zorlaştırır. Ayrılma iradesi yazıya dökülüyorsa gerekçenin somut olaylara atıfla belirtilmesi; ibraname veya feragat içeren metinlerin ise okunmadan imzalanmaması gerekir. Baskı altında imzalatıldığı ileri sürülen belgelerde tarih, saat ve tanık bilgisi sonradan büyük önem taşır.
Kanıtı Olay Bazlı Kurmak
- Tarih-olay-tanık üçlüsünden oluşan bir kronoloji tablosu; genel ifadeler yerine tek tek olaylar.
- Yazılı iz: e-posta, kurumsal mesajlaşma, görev değişikliği yazıları, savunma istem yazıları, performans değerlendirmeleri.
- Yapısal göstergeler: görev tanımının daraltılması, odanın değiştirilmesi, toplantılardan çıkarılma, izin taleplerinin sistematik reddi.
- Sağlık kayıtları: başvuru tarihleri ve raporlar, olay kronolojisiyle örtüşecek biçimde sunulmalıdır.
- İşyeri iç prosedürüne yapılmış şikâyet varsa, buna verilen cevap veya cevapsızlık.
Başvuru Sırasını Karıştırmayın
- İşçi-işveren uyuşmazlıklarının önemli bölümünde arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
- Arabuluculuk başvurusunda talep kalemlerinin eksiksiz sayılması gerekir; anlaşmama tutanağında yer almayan kalem sonradan sorun çıkarabilir.
- Sigortalılık süresi, prim gün sayısı veya kazanç tutarına ilişkin iddialar kurum işlemleriyle bağlantılıdır ve ayrı bir hatta ilerler.
- İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün ihlali iddiası varsa idari denetim başvurusu, tazminat davasından bağımsız olarak yapılabilir.
Kıdem Hesabında Sık Yapılan Hatalar
Hesap tartışmasında en sık gözden kaçan kalemler; giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gereken düzenli yan menfaatler, aynı işverene ait farklı şirketler arasındaki hizmet birleşmesi, aralıklı çalışmaların değerlendirilmesi ve fiilen ödenen ücretin bordroya yansımaması sorunudur. Bu kalemler için banka kayıtları ve tanık beyanı birlikte planlanmalıdır.
Kapanış
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme içindir; sürelerin başlangıcı ve talep kalemleri her dosyada farklı hesaplanır. Ayrılma anına ilişkin belgeleri ve kronolojinizi hazırlayıp bir hukukçuyla gözden geçirmeniz, hem merci hem sıra hatasını önler.