Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerin önemli bir kısmı esastan değil, başvuru zincirindeki tarihlerin kaçırılması nedeniyle sonuçsuz kalır. 6698 sayılı KVKK, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma, ardından Kurula şikâyet etme yolunu gösterir ve bu iki adım birbirine zamansal olarak bağlıdır. Aşağıdaki rehber, açık rıza tartışmalarında süreyi ve bildirim gecikmesini yönetmeye odaklanır.
Açık Rızanın Geçerliliğini Sorgulamak
Bir veri işleme faaliyetinin dayanağı açık rıza ise, rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanmış olması gerekir. Uygulamada en çok tartışılan durumlar; hizmet almanın rıza verme şartına bağlanması, tek bir kutucukla birbirinden farklı amaçlara birlikte rıza alınması ve rızanın geri alınmasının fiilen imkânsız hâle getirilmesidir. Bu unsurlardan biri eksikse, işlemenin başka bir hukuka uygunluk sebebine dayanıp dayanmadığı ayrıca incelenmelidir.
Tarihleri Zincir Hâlinde Tutmak
Süreç şu tarihlerle yürür: veri sorumlusuna başvurunun ulaştığı tarih, veri sorumlusunun yanıt verdiği ya da yanıt vermeyerek süreyi geçirdiği tarih ve Kurula şikâyetin yapıldığı tarih. Bu zincirde en çok atlanan halka birincisidir; başvurunun ulaştığını gösteren bir kayıt yoksa, sonraki tüm süre hesapları tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle başvurunun teslim edildiğini ispatlayan bir kanal seçilmelidir.
Başvuru Dosyası Kontrol Listesi
- Başvuru dilekçesinde talep açık ve ayrıştırılmış biçimde yazıldı mı?
- Kimlik doğrulamasına ilişkin veri sorumlusunun istediği bilgiler eklendi mi?
- Rızanın alındığı ekran, form ya da sözleşme metni saklandı mı?
- Verinin hangi tarihten itibaren ve hangi amaçla işlendiği sorgulandı mı?
- Aktarım yapılan üçüncü kişiler hakkında bilgi talep edildi mi?
- Yanıt için beklenecek süre takvime işlendi mi?
Yanıt Geç Ulaştığında
Veri sorumlusunun yanıtı gecikirse iki ihtimal ayrılmalıdır: yanıt hiç verilmemiştir ya da verilmiş fakat ilgili kişiye geç ulaşmıştır. İkinci durumda gönderi ve teslim kayıtları belirleyici olur. Yanıtın geç ulaştığı hâllerde şikâyet hakkının kullanılabilmesi için öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir; elektronik posta başlık bilgileri ya da kurum evrak kaydı bu amaçla kullanılabilir.
Paralel Yollar
Kurula şikâyet yolu, kişilik haklarına dayalı hukuk davası ya da içerik kaldırma taleplerinin yerine geçmez. Bu yollar aynı olaya ilişkin olsa da ayrı sürelerle işler; birinin sonucunu beklemek diğerinde hak kaybı doğurabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Veri işleme faaliyetinin niteliği ve dayandığı hukuki sebep değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, başvurunuzu hazırlamadan önce hukuki görüş almanız faydalı olur.