Kişisel verilerin işlenmesinde açık rızanın geçerliliği, rızanın özgür iradeyle, belirli bir konuya ilişkin ve bilgilendirmeye dayalı olarak verilmiş olmasına bağlıdır. Hizmetin alınabilmesi rıza şartına bağlanmışsa ya da tek bir kutucukla birbirinden bağımsız pek çok işleme onay alınmışsa, ortada geçerli bir açık rıza bulunmayabilir. Bu tespit doğru olsa dahi, şikâyet yolu sırası kaçırıldığında dosya usulden kapanır.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusu
6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin talebini önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, bu ön başvuru yapılmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin sonuçlanabilir. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletilir; veri sorumlusunun kayıtlı iletişim kanalı kullanılmalı, genel müşteri hizmetleri yazışması başvuru yerine geçmez. Veri sorumlusuna kanunda öngörülen cevap süresi tanınır.
Kurula Şikâyette Zaman Çizelgesi
Cevap alınamaması, cevabın yetersiz olması veya talebin reddi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Kanun burada iki ayrı süreyi birlikte işletir: cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre. İkisinden hangisi önce dolarsa şikâyet imkânı o anda kapanır. Bu nedenle veri sorumlusuna gönderim tarihi, tebliğ belgesi ve gelen yanıtın tarihi tek bir tabloda tutulmalıdır.
Hangi Talep Nereye Gider
- Verinin silinmesi, yok edilmesi veya düzeltilmesi talebi: önce veri sorumlusu, sonra Kurul.
- İhlalden doğan maddi ve manevi zararın tazmini: genel hükümlere göre adli yargı; Kurul tazminata hükmetmez.
- İçeriğin internette yayılması boyutu: 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı yol.
- Fiil suç oluşturuyorsa: Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet.
Şikâyet Dilekçesinde Aranan Somutluk
Kurula yapılan bildirimde ihlalin hangi işleme faaliyetinden doğduğu açıkça gösterilmelidir. Rızanın alındığı ekran veya form örneği, aydınlatma metninin tarihli hâli, verinin hangi amaçla ve kime aktarıldığına dair yazışmalar dosyanın omurgasını oluşturur. Rızanın geri alındığı hâlde işlemenin sürdüğü iddia ediliyorsa, geri alma bildiriminin ulaştığı tarih ve sonrasındaki işleme örnekleri ayrıca sunulmalıdır.
Aktarılan bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Aynı veri işleme faaliyeti, dayanağın açık rıza mı yoksa kanunda sayılan diğer şartlardan biri mi olduğuna göre bambaşka sonuç doğurabilir. Başvuru metnini göndermeden önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi, süre kaybını önlemek bakımından önemlidir.