Kişisel verilerine ilişkin bir ihlalle karşılaşan kişinin doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na başvurması çoğu zaman sonuçsuz kalır. 6698 sayılı Kanun, şikâyet için iki aşamalı ve süreye bağlı bir sıra öngörür; bu sıranın atlanması başvurunun usulden değerlendirilmemesine yol açar.
Birinci Aşama: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle iletmek zorundadır. Başvuruda kimlik bilgileri, talebin konusu ve varsa ihlale ilişkin bilgi-belgeler yer almalıdır. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu başvurunun yapıldığı tarihin ispatı sonraki aşamanın dayanağı olduğundan, gönderi kaydı mutlaka saklanmalıdır.
İkinci Aşama: Kurula Şikâyet Penceresi
Veri sorumlusunun cevabı yetersizse ya da hiç cevap verilmemişse Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Cevap gelmediği hâllerde otuz günlük bekleme süresinin dolmasının beklenmesi, ancak toplam altmış günlük sınırın gözden kaçırılmaması gerekir; bu iki sürenin karıştırılması en sık görülen usul hatasıdır.
Açık Rızanın Geçerliliği Nasıl Denetlenir?
Şikâyetin merkezinde çoğu zaman açık rızanın geçerli olup olmadığı sorusu bulunur. Kanun açık rızayı üç unsura bağlar: belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması. Buradan doğan pratik ölçütler şunlardır:
- Rıza metni, hizmetin verilmesinin ön koşulu hâline getirilmiş mi?
- Farklı amaçlar için tek bir kutuda toplu rıza mı alınmış?
- Rızanın geri alınabileceği açıkça bildirilmiş mi?
- İşleme faaliyeti aslında rıza dışındaki bir hukuki sebebe mi dayanabilirdi?
Son madde önemlidir: rıza dışında bir işleme şartı varken rıza alınması, işlemeyi kendiliğinden hukuka uygun kılmaz.
Şikâyet Dilekçesinin Kurgusu
Dilekçede ihlalin hangi veri kategorisine ilişkin olduğu, hangi tarihte gerçekleştiği ve hangi zararı doğurduğu somut biçimde yazılmalıdır. Aydınlatma metninin ekran görüntüsü, gönderilen ticari elektronik iletiler ve veri sorumlusundan gelen cevap yazısı dilekçeye eklenmelidir.
Kurul Kararı Sonrası ve Paralel Yollar
Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır. Ayrıca kişilik haklarının ihlali nedeniyle tazminat talebi ve içerik yayımdan kaldırma talepleri, KVKK şikâyetinden bağımsız olarak yürütülebilir. Bu yolların birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olduğu unutulmamalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; veri işleme faaliyetinin niteliğine göre değerlendirme değişebilir. Süreler kısa ve birbirine bağlı olduğundan, ilk başvuru dilekçesinin hazırlanması aşamasında hukuki destek almak süreci güvenli kılar.