Kişisel verinin işlenmesinde açık rıza güçlü bir hukuki dayanaktır; ancak rızanın geri alınması ya da işleme dayanağının ortadan kalkması halinde verinin akıbeti gündeme gelir. Bu noktada ilgili kişinin verisinin silinmesini talep etme hakkı devreye girer. Bu rehber, açık rıza ve verinin silinmesi konusunu KVKK odağıyla ele alır.
Açık Rızanın Sınırları
KVKK ve 6698 sayılı Kanun, açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilen onay olarak konumlandırır. Bir hizmetin ön şartı olarak dayatılan ya da kapsamı belirsiz bir onay, açık rızanın niteliğini tartışmalı hale getirir. Ayrıca açık rıza, tek başına her işleme için gerekli değildir; kanunda öngörülen başka hukuki sebepler de bulunabilir.
Silme Talebinin Zemini
İlgili kişi, işlemeyi gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde verisinin silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hale getirilmesini isteyebilir. Bu talep önce veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusunun cevabı yetersiz kalırsa ya da süresi içinde yanıt gelmezse, süreç Kurula şikayet aşamasına taşınabilir.
- Verinin hangi dayanakla işlendiği tespit edilir.
- Açık rızaya dayanılıyorsa, rızanın geri alınıp alınmadığı belirlenir.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve tarihi belgelenir.
Başvuru ve Şikayet Sırası
KVKK sistematiğinde önce veri sorumlusuna başvuru zorunlu bir ön aşamadır. Bu başvuruya verilen cevap veya cevapsızlık üzerine, belirli süre içinde Kurula şikayette bulunulabilir. Bu sıranın atlanması, talebin usulden değerlendirilmemesine yol açabileceğinden aşamalara uyulması önemlidir.
İnternet Yayınlarıyla Kesişim
Talep, internette yayınlanan bir içerikle ilgiliyse 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli mekanizmaları da paralel olarak gündeme gelebilir. Silme talebiyle erişim engeli talebinin birlikte yürütülmesi, verinin görünürlüğünü hem kaynağında hem yayında sınırlamaya yardımcı olur.
Her veri uyuşmazlığının işleme yapısı ve dayanağı farklıdır; bu nedenle izlenecek yol olaya göre değişir. Bu metin genel bir bilgilendirmedir. Verinizin hukuka aykırı işlendiğini düşündüğünüzde, başvuru ve şikayet sürelerinin kaçırılmaması için zamanında hukuki destek almak yerinde olur.