Açık rıza, verildiği anda olduğu kadar geri alındığı anda da hukuki sonuç doğuran bir iradedir. Rıza geri alındığında veri işlemenin dayanağı ortadan kalkar ve ilgili kişi bakımından silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebinin yolu açılır. Bu rehber, KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile yayın ortamları bakımından 5651 sayılı Kanun çerçevesinde bu talebin usul ve süre planını ele alır.
Rızanın Geri Alınmasını Belgelemek
Geri alma beyanı, sonradan tartışma çıkmaması için yazılı ve tarihli bir kanaldan iletilmelidir. Beyanın hangi veri kategorisini ve hangi işleme faaliyetini kapsadığı açıkça belirtilmelidir; örneğin ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin rıza ile üyelik kaydının sürdürülmesine ilişkin işleme faaliyeti aynı şey değildir. Geri alma tarihinden sonraki her işleme faaliyeti ayrı bir ihlal iddiasının konusu olabileceğinden, bu tarih dosyanın çıpasıdır.
Her Veri Silinmek Zorunda mıdır?
- İşlemenin tek dayanağı açık rıza ise, rızanın geri alınmasıyla silme talebinin önü açılır
- Kanunlarda açıkça öngörülen saklama yükümlülükleri devam ediyorsa veri saklanabilir
- Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili zorunlu veriler ayrı değerlendirilir
- Hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi veya hakkın tesisi için gereken veriler farklı rejime tabidir
- Silme mümkün değilse anonim hâle getirme seçeneği gündeme gelir
Başvuru ve Şikâyet Zincirini Kurmak
Süreç, doğrudan Kurula değil, önce veri sorumlusuna yapılan başvuruyla başlar. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya süresinde yanıt verilmezse, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki aşamanın atlanması, şikâyetin esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
Talebi Uygulanabilir Yazmak
- Silinmesi istenen veri kategorileri tek tek sayılır.
- Verinin bulunduğu ortamlar belirtilir: müşteri kaydı, pazarlama listesi, yedekler, çağrı kayıtları.
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişiler varsa, bunlara da bildirim yapılması istenir.
- Yapılan işlemin sonucunun yazılı olarak bildirilmesi talep edilir.
- İnternette yayımlanmış içerik söz konusuysa, arama sonuçlarından çıkarılmasına ilişkin ayrı talep kurulur.
Yaptırım ve Tazminat Boyutu
Kurula şikâyet yolu, idari denetim sağlayan bir mekanizmadır; ihlal nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi ise genel hükümlere göre ayrıca talep edilebilir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir ve zararın belgelenmesi, şikâyet dosyasındaki tespitlerle güçlenir.
Buradaki açıklamalar bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri işleme faaliyetinin dayanağı her kurumda farklı kurgulandığından, başvuru metnini göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmeniz sonucu doğrudan etkiler.