Kişisel verisi işlenen kişinin, işlemenin amacını ve dayanağını öğrenme hakkı aydınlatma yükümlülüğüyle güvence altına alınmıştır. KVKK (6698) ve 5651 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklarda, hakkın kullanılmasında en çok gözden kaçan nokta ise sıkı işleyen başvuru süresidir.
Önce Veri Sorumlusu: Atlanamayan İlk Aşama
Doğrudan Kurul'a yapılan şikâyet, öncesinde veri sorumlusuna başvurulmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Bu nedenle ilk adım, veri sorumlusuna yazılı ya da mevzuatta öngörülen elektronik yöntemlerle yapılan başvurudur. Başvuruda kimlik bilgileri, tebligata esas adres ve talebin konusu açıkça yer almalı; hangi verinin, hangi işleme faaliyeti bakımından sorgulandığı belirtilmelidir. Genel ifadeli talepler, veri sorumlusuna eksik cevap verme alanı bırakır.
Cevap Süresi ve Şikâyet Penceresi
Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi halinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul'a şikâyette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçtığında, cevabın geç gelmesini bekleyen kişi altmış günlük dış sınırı aşabilir. Bu nedenle başvuru tarihi, takvimde ayrı bir kayıt olarak tutulmalıdır.
İhlalin Belgelenmesi
- Aydınlatma metninin verinin toplandığı anda sunulup sunulmadığı
- Metnin açık rıza beyanıyla iç içe geçirilip geçirilmediği
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilerin gösterilip gösterilmediği
- İşleme amacının hukuki sebeple uyumu
- Başvuruya verilen cevabın içeriği ve tarihi
Aydınlatmanın rıza ile birleştirilmesi uygulamada sık rastlanan bir eksikliktir; iki kurum ayrı hukuki temellere dayandığından, tek metinde birleştirilmesi başlı başına inceleme konusu olabilir.
Kurul Kararı Sonrası Yargı Yolu
Kurul'un verdiği karara karşı idari yargı yolu açıktır. Ayrıca ilgili kişinin kişilik haklarının zedelenmesi halinde genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı saklıdır. İdari yaptırım kararına karşı gidilecek merci ile ilgili kişinin tazminat talebi farklı yollarda ilerlediğinden, ikisinin karıştırılmaması gerekir.
Sürenin Korunması İçin Pratik Adımlar
- Başvurunun gönderildiği tarih ve yöntem belgelenir.
- Otuzuncu ve altmışıncı günler takvime işlenir.
- Cevap yazısının tebliğ tarihi ayrıca kaydedilir.
- Şikâyet dilekçesine tüm yazışma zinciri eklenir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Veri işleme faaliyetinin yapısı ve veri sorumlusunun konumu süreci etkileyebileceğinden, başvuru metninin somut olaya göre hazırlanması önerilir.