Bir veri ihlali bildirimi geldiğinde ilgili kişilerin ilk sorusu genellikle "verim nereye gitti" olur. Verilerin yurt dışındaki bir sunucuda tutulduğu ya da yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcıya aktarıldığı hâllerde ihlal, tek başına güvenlik tedbiri eksikliği değil, aktarım rejimine uygunluk sorununu da gündeme getirir. Bu iki katman ayrıştırılmadan yapılan başvurular çoğu zaman eksik kalır.
İhlalin Zincirin Neresinde Doğduğunu Belirlemek
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, verinin yurt dışına aktarılmasını ayrı bir hukuka uygunluk zeminine bağlar. Bu nedenle başvuruda şu sorular yanıtlanmalıdır: aktarım hangi hizmet üzerinden yapılmıştır, veri sorumlusu kimdir, yurt dışındaki taraf veri işleyen midir yoksa bağımsız veri sorumlusu mudur, aktarım için hangi hukuki dayanağa ve hangi güvence mekanizmasına dayanılmıştır? Aydınlatma metni ve varsa açık rıza kaydı bu noktada belirleyicidir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Kanun, Kurula şikâyetten önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılmasını arar. Bu basamak atlanırsa şikâyet usulden değerlendirme dışı kalabilir. Başvuruda talep açık yazılmalıdır:
- Hangi verilerin ihlale konu olduğu ve aktarımın kapsamı
- Aktarımın hukuki dayanağının ve güvencelerinin gösterilmesi
- Verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi talebi
- Aktarılan üçüncü taraflara bildirim yapılması istemi
- İhlalden etkilenip etkilenmediğinize dair açık yanıt
Zincirleme İşleyen Süreler
Bu alanda tek bir takvim yoktur. Veri sorumlusunun yanıt için kanunda öngörülen süresi, bu sürenin dolmasından ya da yanıtın tebliğinden sonra Kurula şikâyet için tanınan süre ve şikâyetin akıbetine bağlı yargı yolu süresi art arda işler. Yanıt gelmediği hâlde beklemeye devam etmek, en sık karşılaşılan hak kaybı sebebidir. Başvuru tarihinin tebliğ belgesiyle kanıtlanabilir olması bu yüzden önemlidir.
İdari Karara Karşı Yol ve Diğer Talepler
Kurulun verdiği idari para cezasına karşı itiraz yolu ile kararın kendisine karşı izlenecek yargı yolu birbirinden farklıdır; başvuru merciinin yanlış seçilmesi süre kaybına yol açar. Ayrıca ihlal içeriği internette yayılmışsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli talebi, uğranılan zarar bakımından ise genel hükümlere dayalı tazminat talebi ayrıca değerlendirilebilir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçevedir; aktarımın yapıldığı ülke, sözleşme yapısı ve veri kategorisi sonucu belirgin biçimde değiştirir. Başvuru metnini göndermeden önce hukuki destek almanız, hem talebin kapsamını hem süre planını güvenceye alır.