Kişisel veri ihlallerinde hak arama süreci, doğrudan mahkemeye gitmekle değil; doğru sırayla ve doğru sürelerde başvuru yapmakla yürür. Veri sorumlusuna başvurulmadan Kurul yoluna gidilmesi şikâyetin işleme alınmamasına, süreler geçtikten sonra yapılan başvuru ise hakkın kaybına yol açar. Bu rehber, KVKK 6698 ve 5651 çerçevesinde bu sıralamayı netleştiriyor.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu, talebi en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvuruda hangi verinin, hangi işlemeye konu olduğu ve ne talep edildiği açıkça yazılmalıdır. Genel ifadelerle yapılan başvurular, süreleri başlatsa da içerik yönünden sonuç doğurmaz ve şikâyet aşamasında dosyayı zayıflatır.
Kurula Şikâyetin İki Sınırı
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren altmış gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Buradaki iki sınır birlikte işler: cevap hiç gelmese dahi altı aylık dış sınır işlemeye devam eder. Cevabın geç ulaştığı dosyalarda tebliğ tarihinin belgelenmesi bu nedenle kritiktir.
İhlal Bildirimi Yükümlülüğü
- Veri sorumlusu, işlenen verilerin hukuka aykırı olarak başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde ilgili kişiye ve Kurula bildirimde bulunmakla yükümlüdür.
- Kurul, bu bildirimin gecikmeksizin ve en geç yetmiş iki saat içinde yapılmasını öngörmektedir.
- İlgili kişilere yapılacak bildirimde ihlalin kapsamı, olası sonuçları ve alınan tedbirler anlaşılır biçimde yer almalıdır.
- Bildirim yükümlülüğünün ihlali, idari yaptırım bakımından ayrı bir değerlendirme konusudur.
Şikâyet Dosyasını Neyle Kurmalı?
- İhlalin öğrenildiği anı gösteren bildirim, haber veya uyarı ekran görüntüleri tarihleriyle saklanmalıdır.
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kaydı ve varsa cevabı dosyanın omurgasını oluşturur.
- Uğranılan somut zarar varsa banka kayıtları, üçüncü kişilerden gelen erişim denemeleri gibi belgelerle desteklenmelidir.
- Aynı olaydan etkilenen birden çok kişi varsa her biri kendi başvurusunu yapmalıdır; toplu dilekçe usulü şikâyet yerine geçmez.
Kurul Kararından Sonra Yargı Yolu
Kurul kararlarına karşı izlenecek yargı yolu ve süresi, kararın türüne göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle tebliğ edilen kararın sonunda yer alan başvuru yolu ve süre açıklaması esas alınmalı, genel varsayımlarla hareket edilmemelidir. Ayrıca kişilik hakkı ihlaline dayalı maddi ve manevi tazminat talepleri, Kurul sürecinden bağımsız olarak genel mahkemelerde ileri sürülebilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. İhlalin türü ve veri sorumlusunun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, altmış günlük süre işlemeye başlamışken hukuki destek almanız uygun olur.