Bir kurumdan "verileriniz etkilenmiş olabilir" bildirimi alan kişinin önündeki en somut sorun, ne yapacağından çok ne zamana kadar yapabileceğidir. İhlal bildirimi, ilgili kişi bakımından bir dizi sürenin fiilen başladığı andır ve bu anın belgelenmesi sonraki her aşamayı etkiler.
Bildirimin Kendisi Bir Belgedir
Veri sorumlusunun gönderdiği ihlal bildirimi; etkilenen veri kategorilerini, olayın tarihini ve alınan önlemleri içerdiği ölçüde ilgili kişinin dosyasının çekirdeğini oluşturur. Bu nedenle e-posta veya kısa mesajın silinmemesi, gönderim tarihinin görünür biçimde saklanması gerekir. Bildirim yetersizse, hangi verilerin etkilendiğinin açıkça sorulması ilk başvurunun konusu olur.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 düzeninde ilgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna iletir. Veri sorumlusuna tanınan cevap süresi dolduğunda ya da cevap tebliğ edildiğinde Kurula şikâyet penceresi açılır; bu pencere cevabın öğrenilmesinden itibaren işler ve başvuru tarihinden itibaren hesaplanan bir üst sınırla da sınırlıdır. Uygulamadaki en yaygın kayıp, cevap gelmeyen başvurularda kişinin süresiz beklemesidir. Cevapsızlık da bir sonuçtur ve takvimi başlatır.
Talebi Somutlaştırmak
- Hangi verilerin işlendiğinin ve kimlere aktarıldığının sorulması
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme isteminin açıkça yazılması
- Aktarım yapılan üçüncü kişilere bildirim yapılmasının talep edilmesi
- Başvurunun kayıtlı ve tarihi ispatlanabilir bir kanaldan gönderilmesi
İdari Yol ile Tazminat Yolunun Ayrılması
Kurula yapılan şikâyet, veri sorumlusu hakkında idari sonuç doğurabilir; ancak kişinin uğradığı zararın karşılanması ayrı bir yoldur ve adli yargıda genel hükümlere göre talep edilir. Kurulun verdiği karara katılmayan taraf ise idare mahkemesine gider. Bu üç kanalın süreleri birbirinden bağımsız işler; birinin sonucunu beklemek diğerinin süresini durdurmaz. İhlal sonucu veriler internet ortamında yayıldıysa 5651 kapsamındaki içerik kaldırma yolu da ayrıca değerlendirilmelidir.
Zararın Kanıtlanabilir Hâle Getirilmesi
Sızan bilgilerle adınıza hesap açılması, kredi başvurusu yapılması veya dolandırıcılık girişiminde bulunulması hâlinde bu işlemlerin kayıtları ihlal bildiriminin tarihiyle birlikte sunulmalıdır. Nedensellik bağını gösteren bu tarih dizisi, tazminat talebinin en zayıf halkası olan illiyet tartışmasını güçlendirir. Ayrıca aynı ihlalden etkilenen çok sayıda kişi varsa, her başvurunun kendi tarihleriyle ayrı yürüdüğü unutulmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olayın yerini tutmaz. Etkilenen veri türü, ihlalin kapsamı ve veri sorumlusunun cevabı izlenecek yolu değiştirebilir; başvurunuzu hazırlarken hukuki görüş almanız süre riskini azaltacaktır.