Verilerinin yurt dışındaki bir sunucuya aktarıldığını fark eden ilgili kişinin ilk sorusu genellikle şudur: doğrudan dava mı açılır, önce başvuru mu yapılır? KVKK sisteminde bu sıralama serbest değildir. Yanlış kapıdan girilmesi ve başvuru sürelerinin kaçırılması, esasen haklı bir talebi usulden tüketebilir.
Açık rıza tek dayanak değildir
6698 sayılı Kanun, yurt dışına aktarım için açık rızayı yalnızca seçeneklerden biri olarak düzenler. Uygun güvenceler ve istisnai hâller de aktarımı mümkün kılabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde doğrudan rızanın yokluğuna odaklanmak yerine, veri sorumlusunun hangi hukuki sebebe dayandığını açıklamaya davet eden bir kurgu daha verimli sonuç verir. Rızanın hizmetin ön şartı hâline getirilmiş olması ise ayrı ve güçlü bir itiraz başlığıdır.
Zorunlu ilk durak: veri sorumlusuna başvuru
Kurula şikâyette bulunabilmek için önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu adım atlanırsa şikâyet incelenmeden iade edilir. Veri sorumlusunun yanıt vermesi için kanunda bir süre öngörülmüştür; yanıt verilmediğinde ya da yanıt yetersiz bulunduğunda Kurula şikâyet için işlemeye başlayan süre kısa ve hak düşürücü niteliktedir. Başvurunun gönderim tarihi ile yanıtın tebliğ tarihi, dosyanın iki temel verisi olarak kayda geçirilmelidir.
Kurul kararına karşı hangi yargı kolu?
Kurul bir idari otorite olduğundan, kararlarına karşı idari yargıda iptal davası açılır; adli mahkemeye yapılan başvuru görev yönünden reddedilir. Buna karşılık uğranılan zararın tazmini talebi genel mahkemelerde ileri sürülür. Aynı olaydan doğan bu iki yolun paralel yürütülebileceği, ancak sürelerinin bağımsız işlediği akılda tutulmalıdır.
Dilekçeyi güçlendiren kayıtlar
- Aydınlatma metni ve rıza ekranının tarihli görüntüsü
- Rızanın hizmet şartına bağlandığını gösteren arayüz kaydı
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kanıtı
- Verilen yanıt ile verilmediyse süre bitimini gösteren takvim
- Aktarımın yurt dışına yapıldığına dair teknik ya da metinsel dayanak
Talebi somutlaştırmak
Silme, yok etme, üçüncü kişilere bildirim ve aktarımın durdurulması gibi talepler ayrı ayrı ve ölçülebilir biçimde yazılmalıdır. Genel ifadelerle kurulan taleplerde, karar verilse dahi uygulanabilirlik tartışması doğar. İçeriğin internet ortamında yayımı da söz konusuysa 5651 kapsamındaki kaldırma yolu ayrıca değerlendirilebilir.
Bu açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır. Veri sorumlusunun statüsü ve aktarımın teknik yapısı stratejiyi değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce inceletmenizde yarar vardır.