Kişisel verilerin silinmesi veya arama sonuçlarından çıkarılması talepleri, doğrudan mahkemeye gidilerek başlatılan süreçler değildir. 6698 sayılı KVKK, önce veri sorumlusuna başvurulmasını öngören kademeli bir yapı kurar. Bu kademelerin atlanması ya da kısa başvuru sürelerinin kaçırılması, esasen haklı bir talebi usulden sonuçsuz bırakabilir.
Birinci Kademe: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurul tarafından belirlenen yöntemlerle iletmek zorundadır. Başvuruda kimlik bilgilerinin, talebin konusunun ve dayanağının açıkça yer alması gerekir. Veri sorumlusu talebe kanunda öngörülen süre içinde cevap verir. Bu aşamada başvurunun gönderim tarihini ispat eden bir kayıt bulundurmak, ilerideki süre tartışmasını baştan kapatır; zira Kurula şikâyet süresi bu cevaba ya da cevapsız kalan başvuruya bağlanır.
İkinci Kademe: Kurula Şikâyet
Cevap yetersizse ya da hiç verilmemişse Kurula şikâyet yolu açılır. Bu yol iki sınıra tabidir: veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ve başvuru tarihinden itibaren işleyen daha uzun bir üst sınır. İkisinden herhangi biri dolduğunda şikâyet incelenmez. Doğrudan Kurula yapılan, önce veri sorumlusuna gidilmemiş başvurular da bu nedenle sonuçsuz kalır.
Arama Sonuçlarında Görünürlük Sorunu
Unutulma hakkı talepleri çoğu zaman iki farklı muhataba yöneltilmelidir: içeriği yayımlayan site ve içeriği listeleyen arama motoru. İkisi farklı sıfatlarla hareket ettiğinden, birine yapılan başvuru diğerini bağlamaz. İndeksten çıkarma talebinde aşağıdaki unsurların gösterilmesi beklenir:
- Talebe konu bağlantı adreslerinin tam listesi.
- Arama sonucunu doğuran ad, unvan veya anahtar kelimeler.
- Bilginin güncelliğini yitirdiğine ilişkin somut gerekçe.
- Kamu yararı ve ifade özgürlüğü dengesine ilişkin değerlendirme.
İçeriğin 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrıca erişim engeline konu edilebilmesi mümkündür; bu yol, KVKK başvurusunun yerine geçmez.
Yurt Dışı Aktarımın Dosyaya Etkisi
Verinin yurt dışındaki bir sunucuda tutulması ya da yurt dışına aktarılmış olması, ilgili kişinin haklarını ortadan kaldırmaz. Ancak silme talebinin fiilen yerine getirilip getirilemediği, aktarımın hangi hukuki dayanakla yapıldığına ve alıcı tarafla kurulan taahhüt ilişkisine göre değişir. Bu nedenle başvuruda verinin nerede işlendiğinin ve kimlere aktarıldığının bildirilmesi de talep edilmelidir; aksi hâlde silme kararı sonrası kopyaların varlığı fark edilmeden kalır.
Kurul Kararına Karşı Hangi Mahkeme?
Kurul kararları idari işlem niteliğinde olduğundan, bunlara karşı idari yargı yolu işletilir ve dava açma süresi tebliğ tarihinden itibaren işler. Buna karşılık kişilik hakkı ihlali nedeniyle istenecek tazminat, adli yargının görev alanındadır. İki hattın karıştırılması, hem dava açma süresinin kaçırılmasına hem de görevsizlik kararıyla zaman kaybına yol açar.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; verinin niteliği, işleme amacı ve muhatabın konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru metni gönderilmeden önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.