Bir şirketin sistemlerinden veri sızdığı duyurulduğunda, ilgili kişinin karşısına iki farklı zaman çizelgesi çıkar: veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğüne ilişkin takvim ve kişinin kendi başvurusuna ilişkin takvim. Veri ihlali dosyalarında hak kaybı çoğunlukla bu ikinci çizelgenin ihmal edilmesinden doğar. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK çerçevesinde başvuru süresini koruyan bir düzen öneriyor.
İhlalin Size Ulaştığı Anı Sabitleyin
Süre hesabının çıkış noktası, ihlalden ne zaman ve nasıl haberdar olduğunuzdur. Veri sorumlusundan gelen bildirim e-postası, kısa mesaj ya da kurumun internet sitesindeki duyuru, tarih bilgisiyle birlikte saklanmalıdır. Basından öğrenilen ihlallerde ise, verilerinizin gerçekten etkilenip etkilenmediğini veri sorumlusuna sormak ilk adımdır; bu soruya verilen cevap, sonraki tüm sürelerin dayanağı olur.
Veri Sorumlusuna Başvuruda Yazılacaklar
- Kimliğinizi doğrulayacak bilgiler ve iletişim adresi
- Hangi verilerinizin işlendiğini ve ihlalden etkilenip etkilenmediğini öğrenme talebi
- İhlalin kapsamı, tarihi ve alınan teknik tedbirlere ilişkin bilgi talebi
- Verilerin aktarıldığı üçüncü kişilerin bulunup bulunmadığı sorusu
- Silme, yok etme ya da düzeltme yönündeki somut talepleriniz
Cevap Gelmezse Ne Olur
Veri sorumlusu için kanunda bir cevap süresi öngörülmüştür. Bu süre dolduğu hâlde cevap verilmemesi, ilgili kişi bakımından yeni bir aşamanın başlangıcıdır: Kurula şikâyet. Ancak şikâyet için tanınan süre sınırsız değildir ve cevabın tebliğinden ya da cevap süresinin dolmasından itibaren işler. Bu nedenle başvurunun gönderildiği gün takvime işlenmeli, cevap süresinin dolacağı gün önceden hatırlatma olarak konulmalıdır.
Zararın Belgelenmesi
- İhlal sonrasında gelen şüpheli aramalar, mesajlar ve e-postalar arşivlenir.
- Kimlik bilgilerinin kötüye kullanıldığına dair bir işlem varsa, kayıtları temin edilir.
- Finansal kayıp doğduysa banka kayıtlarıyla eşleştirilir.
- Alınan koruyucu önlemler ve bunların masrafı belgelenir.
- İhlalin kişisel ya da mesleki sonuçları varsa yazılı olarak kayda geçirilir.
Paralel Yollar ve Farkları
Kurula şikâyet, idari denetim mekanizmasını harekete geçirir; kişinin uğradığı zararın giderilmesi ise genel hükümlere göre ayrıca talep edilir ve kendi süresine tabidir. İhlal aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ceza hattı da açılır. Verilerin bir internet sitesinde yayımlandığı hâllerde ise 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu devreye girebilir ve bu yol, diğerlerine göre çok daha kısa hareket süresi gerektirir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; ihlalin kapsamı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirir. Bildirim metnini aldıktan sonra vakit kaybetmeden belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız, tüm süreleri aynı anda korumanızı sağlar.