Kişisel verilerin korunması alanında hak arayışının çoğu, ihlalin ağırlığı nedeniyle değil, başvuru ve şikayet sırasının yanlış kurulması nedeniyle sonuçsuz kalır. Aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin şikayetlerde ise sürecin kapısı, doğrudan Kurula yapılan bir başvuru değil, veri sorumlusuna yöneltilen usulüne uygun bir taleptir. Bu rehber 6698 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler ekseninde süre yönetimini ele alır.
Şikayet Yolunun Kapanma Anı
Kanun, önce veri sorumlusuna başvurulmasını, veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmasını öngörür. İlgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikayette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçırıldığında, veri sorumlusundan cevap beklenirken altmış günlük dış sınır dolabilir ve şikayet hakkı süre yönünden tükenebilir.
Aydınlatma Metnini Denetlerken Bakılacaklar
- Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği açıkça yazılmış mı
- İşleme amacı genel ifadelerle değil, somut faaliyetlerle tanımlanmış mı
- Aktarım yapılan alıcı grupları ve aktarım amacı belirtilmiş mi
- Toplama yöntemi ve hukuki sebep ayrı ayrı gösterilmiş mi
- Aydınlatma, açık rıza metniyle iç içe geçirilerek rızayı zorunlu hâle getirmiş mi
Başvuru Dilekçesini Delile Dönüştürmek
Şikayet aşamasında Kurul, öncelikle başvurunun yapılıp yapılmadığına bakar. Bu nedenle başvurunun yöntemi kadar ispatı da önemlidir. Noter kanalı, kayıtlı elektronik posta veya veri sorumlusunun sistemde tanımlı başvuru kanalı kullanıldığında tarih tartışması büyük ölçüde ortadan kalkar. Dilekçede talebin hangi hakka dayandığı, örneğin bilgi talebi, silme talebi veya aktarımın bildirilmesi talebi, tek tek numaralandırılmalıdır.
Şikayet Dışında Kalan Talepler
Kurul, idari yaptırım ve ihlalin giderilmesi yönünde karar verebilir; ancak kişinin uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini genel hükümlere göre mahkemede istenir. Ayrıca verinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması söz konusuysa ceza yolu ile içerik yayınının durdurulmasına ilişkin 5651 sayılı Kanun mekanizmaları ayrı bir takvimle yürür. Tek bir olayda üç ayrı sürenin birlikte işlediği unutulmamalıdır.
Süre Odaklı Kısa Kontrol
- Başvuru tarihi belgeyle sabit mi
- Otuz günlük cevap süresinin son günü takvime işlendi mi
- Cevap geldiyse tebliğ tarihi, gelmediyse altmış günlük dış sınır not edildi mi
- Şikayet dilekçesine başvuru ve cevap yazışmaları eksiksiz eklendi mi
- Tazminat ve ceza yolları için ayrı dosya açıldı mı
Bu açıklamalar genel çerçeve sunar; veri sorumlusunun statüsü, işleme faaliyetinin niteliği ve talebin türü değerlendirmeyi etkileyebilir. Süre sınırlarının dar olduğu bu alanda, başvuru metni yazılmadan önce hukuki destek alınması sonraki itiraz imkanlarını korur.