Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması hâlinde ilgili kişinin elinde birden fazla yol vardır. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun farklı merciler ve farklı takvimler öngörür; bu yolların sırası karıştırıldığında başvuru esasa girilmeden reddedilebilir.
Zorunlu ilk basamak: veri sorumlusuna başvuru
Silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebi, kural olarak önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletilir. Veri sorumlusu, talebi en kısa sürede ve mevzuatta öngörülen azami süre içinde sonuçlandırmak zorundadır. Bu basamak atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikâyet, başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Başvurunun tarihi ve içeriği ispatlanabilir olmalıdır; bu nedenle kayıtlı elektronik posta, noter veya veri sorumlusunun ilan ettiği başvuru kanalı tercih edilmelidir.
Kurula şikâyet aşaması
- Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet, cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre birlikte gözetilerek yapılmalıdır.
- Kurulun verdiği karar bir idari işlemdir; bu karara karşı idari yargıda dava açılabilir ve orada İYUK'un dava açma süresi devreye girer.
Veri ihlali bildiriminin ayrı bir yükümlülük olduğu
Verilerin hukuka aykırı olarak başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu, durumu en kısa sürede Kurula ve ilgili kişilere bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimin yapılmamış olması, ilgili kişinin öğrenme anını geciktirdiği için sonraki taleplerde başlangıç tarihinin tartışılmasına yol açar. İhlalin kamuoyuna duyurulduğu tarih, ekran görüntüsü ve basın kaydıyla sabitlenmelidir.
Aynı olayın diğer yüzleri
- İçeriğin yayından çıkarılması: Veriler internette yayımlandıysa, içerik ve yer sağlayıcıya başvuru ile sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi talep edilebilir.
- Ceza yolu: Verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verilmesi veya ele geçirilmesi fiilleri TCK kapsamında ayrıca değerlendirilir.
- Tazminat: Kişilik hakkı ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi genel mahkemelerde ileri sürülür; Kurula şikâyet bu talebin önkoşulu değildir.
Silme talebinin sınırları
Verinin işlenmesi bir kanun hükmüne dayanıyorsa veya saklama yükümlülüğü devam ediyorsa silme talebi tümüyle karşılanmayabilir. Bu hâlde talebin, işleme amacının ortadan kalktığı veriler yönünden ayrıştırılarak kurulması sonuç alma şansını artırır. Yedek sistemler ve iş ortaklarına aktarılan kopyalar da talep metninde ayrıca belirtilmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; verinin türü, ihlalin kapsamı ve veri sorumlusunun cevabı izlenecek yolu belirler. Başvuru tarihinden itibaren süreler işlediğinden, ihlali öğrendiğinizde vakit geçirmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.