Arama sonuçlarında veya bir internet sitesinde yer alan kişisel verinin kaldırılması talebi ile veri sorumlusuna kesilen idari para cezası, aynı hukuki zeminden beslenir ancak tamamen farklı usul yollarına tabidir. Bu rehber, KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde unutulma hakkında merci haritasını ve süre risklerini ayrıştırır.
İki Ayrı Yol: Erişimin Engellenmesi ve Veri Sorumlusuna Başvuru
İnternet ortamındaki içerik nedeniyle kişilik hakkı zedelenen kişi, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini isteyebilir. Buna karşılık verinin işlenmesine ilişkin talepler, 6698 sayılı Kanun uyarınca önce veri sorumlusuna yöneltilir; arama motorları bakımından bu, dizin dışı bırakma talebi anlamına gelir. İki yol birbirinin alternatifi değildir; hangisinin uygun olduğu, talebin içeriğin kendisine mi yoksa verinin işlenmesine mi yönelik olduğuna göre belirlenir.
Veri Sorumlusuna Başvuru Bir Ön Şarttır
KVKK sistematiğinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet edebilmek için önce veri sorumlusuna başvurmuş olmak gerekir. Başvuru yazılı veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle yapılır ve veri sorumlusunun cevap vermesi için kanunda öngörülen bir süre bulunur. Bu süre dolmadan yapılan şikâyet usulden reddedilebilir; cevap verildikten veya süre geçtikten sonra da şikâyet için işleyen bir süre söz konusudur. Başvuru tarihinin ve gönderim yönteminin ispatı, tüm sürecin kilit noktasıdır.
Kurul Kararlarına ve İdari Para Cezasına İtiraz
Kurul'un şikâyet üzerine verdiği kararlar idari işlem niteliğindedir ve idari yargı denetimine tabidir; bu tür kararlara karşı dava İYUK'ta öngörülen süre içinde açılır. İdari para cezalarına karşı gidilecek merci ise mevzuat değişikliklerine göre farklılık gösterebildiğinden, karar metninin sonundaki başvuru yolu ve süre bilgilendirmesi mutlaka esas alınmalı, güncel düzenleme ayrıca teyit edilmelidir. Yanlış mercie yapılan itiraz sırasında sürenin işlemeye devam etmesi, uygulamada en sık karşılaşılan hak kaybı sebebidir.
Başvuru Dosyasını Güçlendiren Unsurlar
- Şikâyet konusu bağlantının tam adresi ve erişim tarihini gösteren ekran görüntüsü
- İçeriğin güncelliğini yitirdiğini veya doğruluğunu gösteren belgeler
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihli örneği ve varsa cevabı
- Kişinin kamuya mal olmuş kişi olup olmadığına ilişkin açıklama
- İçeriğin yayında kalmasının somut olarak yol açtığı zararın anlatımı
Menfaat Dengesi Kurulmadan Sonuç Alınmaz
Unutulma hakkı sınırsız değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati ile karşılaştırılarak değerlendirilir. Bu nedenle başvuruda yalnızca rahatsızlık dile getirilmemeli, verinin güncelliğini neden yitirdiği ve kamuya yararının neden kalmadığı somut biçimde anlatılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi göstermek içindir. İçeriğin türü, yayın tarihi ve başvurucunun konumu sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın özelliklerine göre bir değerlendirme yaptırmanız uygun olur.