Arama motoru sonuçlarında ya da bir internet sitesinde yer alan geçmiş tarihli bir içeriğin kaldırılmasını istemek, tek bir dilekçeyle sonuçlanan bir işlem değildir. Süreç kademelidir ve her kademenin kendi süresi vardır. Bu kademelerden birinin atlanması, sonraki aşamada başvurunun esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
İlk Durak Veri Sorumlusudur
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, veri sorumlusuna başvurulmamışsa değerlendirilmez. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır; başvurunun tarihini ve ulaştığını gösteren belge saklanmalıdır çünkü sonraki tüm süreler bu tarihten hesaplanır.
Süre Zinciri Nasıl İşler?
Veri sorumlusu, başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde sonuçlandırmak zorundadır. Cevap olumsuzsa ya da hiç cevap verilmemişse, ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Kurula şikâyet için kanun, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen bir süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen azami bir süre öngörür. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçarsa, cevap beklenirken azami süre dolabilir ve şikâyet hakkı düşer.
Talebi Nasıl Yazmalı?
- Kaldırılması istenen içeriğin tam adresi ve yayın tarihi,
- İçerikte yer alan hangi bilginin kişisel veri niteliğinde olduğu,
- İşlemenin hangi nedenle artık gerekli olmadığı ya da hukuka aykırı hâle geldiği,
- Talebin kapsamı: içeriğin tamamının mı, arama sonuçlarındaki bağlantının mı kaldırılmasının istendiği.
Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi ile kaynak sitedeki içeriğin silinmesi talebi farklı muhataplara yöneltilir. Aynı dilekçede karışık biçimde yazıldığında, muhatapların her biri kendi yetkisinde olmayan kısmı reddedebilir.
Kamu Yararı ve İfade Özgürlüğü Dengesi
Unutulma hakkı mutlak değildir. Talebin değerlendirilmesinde içeriğin güncelliği, kişinin kamusal görünürlüğü, bilginin kamuoyunu ilgilendirme derecesi ve haber değerinin devam edip etmediği birlikte tartılır. Bu nedenle başvuruda yalnızca rahatsızlık duyulduğunun belirtilmesi yeterli olmaz; aradan geçen sürenin ve bilginin güncel işlevini yitirdiğinin somut biçimde gösterilmesi gerekir.
Paralel Yollar ve Yargı Aşaması
İçerik internet ortamında yayımlandığı için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu da açıktır; bu yol sulh ceza hâkimliği üzerinden ve daha kısa sürelerle işler. Kurulun şikâyet üzerine verdiği kararlar ise idari nitelikte olduğundan, bu kararlara karşı idari yargıda dava açılır ve İYUK'un dava açma süresi uygulanır. Hangi yolun seçileceği, içeriğin niteliğine ve aciliyete göre belirlenmelidir.
Bu yazı süreç haritasını genel hatlarıyla göstermektedir. İçeriğin türü ve muhatabın yerleşik olduğu ülke izlenecek adımları değiştirebileceğinden, başvuru dilekçenizi hazırlamadan önce hukuki görüş almanız hak kaybını önleyecektir.