Kişisel verilerin açık rızaya dayanmadan işlendiği iddialarında yol haritası kademelidir. Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurula yapılan şikayet işleme alınmaz; başvuru yapılmış olsa bile süre hesabı yanlış kurulduğunda şikayet hakkı fiilen kullanılamaz hâle gelir.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılır ve talebin niteliği açıkça yazılır: verinin silinmesi, düzeltilmesi, aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesi ya da işlemenin dayanağının açıklanması. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Şikayet Süresinin İki Ayrı Ayağı
Kurula şikayet için iki süre birlikte işler: cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün. Veri sorumlusu hiç cevap vermezse, otuz günlük cevap süresinin dolmasıyla şikayet yolu açılır; ancak altmış günlük dış sınır unutulursa şikayet süre yönünden reddedilir. Bu nedenle başvuru gönderildiği gün, cevap tarihi ve son şikayet günü tek bir takvimde işaretlenmelidir.
Açık Rızanın Geçerliliği Nerede Tartışılır
Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmış olması gerekir. Hizmetin sunulmasının rızaya bağlanması, tek bir kutucukla birden çok amaç için rıza alınması veya rızanın geri alınamaz biçimde kurgulanması sık rastlanan tartışma noktalarıdır. Ayrıca veri işlemenin başka bir hukuki sebebe dayandığı hâllerde ayrıca rıza aranması, ilgili kişi bakımından yanıltıcı sonuç doğurabilir. İnternet ortamındaki içerik boyutu varsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar ayrıca değerlendirilir.
Kurul Kararı Sonrası Yargı Yolu
- Kurulun şikayet üzerine verdiği kararlara karşı idari yargıda dava açılabilir.
- İdari para cezalarına karşı başvurulacak merci mevzuat değişikliklerine konu olduğundan, tebligattaki başvuru yolu bilgisi ve o tarihte yürürlükteki hüküm mutlaka kontrol edilmelidir.
- Veri ihlali bildirimi yapılmışsa bildirim tarihi ve içeriği dosyaya eklenir.
- Maddi veya manevi zarar doğmuşsa genel hükümlere göre tazminat talebi ayrıca değerlendirilir.
- Başvuru ve cevap yazışmaları kalıcı biçimde arşivlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşleme faaliyetinin niteliği ve veri sorumlusunun cevabı süreci değiştirebileceğinden, ilk başvuru yazılmadan önce talebin hukuki dayanağının netleştirilmesi tavsiye edilir.